Inleiding
Een voorbeschouwing op de Tour van 1969 !!
Of hoe Merckx geflikt werd in de Giro ‘d Italia …
Het kan eigenaardig klinken, maar in feite begon de Ronde Van Frankrijk van 1969 al een maand eerder. Meer bepaald in de Giro ‘d Italia, na de 16de rit van Parma naar Savona.
Merckx had zich tijdens die rit gedeisd gehouden, want de dag ervoor had hij zich in een zware tijdrit stevig in het Roze gereden.. Niemand minder dan Felici Gimondi had hij op dik één minuut gereden en de werelduurrecordhouder, Ole Ritter, had hij niet minder dan drie minuten aan zijn broek gesmeerd.
Het is maandag 2 juni 1969. Merck ligt met een ploegmakker nog wat op bed, alvorens de rit naar Pavia aan te vatten. Tot er op de deur geklopt wordt : de ploegmanager komt met slecht nieuws. Eddy is gepakt op doping. Hij mag dus niet starten in de 17de rit. Het zou gaan om Fencamfamine, een stof die in het opwekkend medicament Réactivan zit.
Eddy was er kapot van en voelde zich geflikt.Merckx barst in tranen uit. Hij is de controle kwijt over de Giro, over de wereld en over zichzelf. Hij is een gebroken man. Toch zal Eddy zijn onschuld altijd staande houden, zelfs tot op de dag van vandaag (40 jaar na datum). Zijn toenmalige ploegmakkers geloven ook nog steeds in Merckx’ onschuld. Trouwens, hun kopman was in die Giro dagelijks gecontroleerd en telkens was hij negatief geweest.
De 17de rit van de Giro start alvast met vertraging want na het gedwongen vertrek van Eddy, willen de overige renners aanvankelijk niet verder rijden. De solidariteit van Felice Gimondi gaat zelfs zover dat hij weigert de Roze trui van de uitgesloten leider over te nemen.

Felici Gimondi weigerde de Roze trui te dragen!
Merckx voelt zich dus geflkt. Rond de positieve dopingtest ontstaan intussen tal van verhalen, het ene al geloofwaardiger dan het andere. Zo rijzen er wel degelijk terechte vragen rond de manier waarop er in Italië aan dopingcontrole wordt gedaan. Het gaat er daar ronduit amateuristisch aan toe. Zo werd Merckx nooit opgeroepen voor een tegen-expertise en verdwenen de twee stalen van zijn eerste expertise. Een ander smeuïg verhaal is dat van de enorme rivaliteit tussen Merckx’ ploegleider en de Girobaas Toriani. Merckx zou hierbij het slachtoffer geweest zijn van een wraakpoging van Toriani op de ploegleider. En een laatste opmerkelijk verhaal is pas jaren later naar boven gekomen : de Duitser Rudi Altig zou twee dagen vóór de positieve dopingplas van Eddy bij hem geweest zijn met een koffer vol geld. Als Merckx bereid was om de Giro-zege aan Gimondi te laten zou Merckx eigenaar worden van deze koffer. Merckx weigerde …… Zo is hij ervan overtuigd dat Gimondi dat jaar die Giro MOEST winnen. Het is Merckx zelf die jaren na de feiten met dat verhaal op de proppen is gekomen.
Feit is dat Eddy Merckx na 2 juni 1969 niet meer dezelfde is. Hij voelt zich in zijn eer gekrenkt en het wielermilieu, dat helemaal het zijne was en waarin hij zich groot en veilig voelde, blijkt even wreed als de wereld daarbuiten.
Een week na Savona wordt Eddy geschorst voor één maand. Evenwel met terugwerkende kracht tot 2 juni, maar toch genoeg om hem uit de Tour de France te houden. Zevenduizend brieven en steunbetuigingen waaien binnen bij Eddy thuis en de dagbladen worden overstelpt met lezersbrieven. Heel het land staat in rep en roer voor het onrecht dat Eddy is aangedaan. Ook de Belgische Wielrijdersbond voelt zich gekrenkt en dient klacht in bij de internationale wielerunie. Er doen zelfs tot op de dag van vandaag geruchten de ronde dat Koning Boudewijn zou zijn tussengekomen!!
Feit is dat op 12 juni de internationale wielerunie onder zware druk komt. Ze beslist na een woelige vergadering om Eddy Merckx’ schorsing op te heven vanaf 14 juni 1969! Hij wordt evenwel niet vrijgesproken, dan wel BEGENADIGD! Dat is volgens Eddy Merckx noch mossel noch vis en hij blijft erbij dat hij onschuldig is! Nu zullen de twijfels eeuwig blijven bestaan …..
Hoe dan ook, na het besluit van de internationale wielerunie mag Merckx starten in de Ronde Van Frankrijk van 1969 ……….
En hier beste vrienden begint ons eigenste verhaal …… het verhaal van De Palingrijders die Eddy Merckx als ploeg omringen op weg naar zijn zegetocht van 1969. In het kader van ons 20-jarig bestaan én naar aanleiding van de veertigste verjaardag van Eddy zijn eerste Tourzege , een verhaal van Kamiel Vélo. Hopelijk valt het in de smaak. Laat alleszins uw verbeelding de vrije loop…….. En zie het ook als een kleine hulde van de palingrijders zelf ……..
1. God in cafe de paling
Kom mee, snel. Er staat iets te gebeuren in Cafe De Paling ………..
Een zwoele hitte legt het leven op de Schonenberg lam. Iedereen komt al puffen binnen in Cafe De Paling. De ene zweet al meer dan de andere, de ene heeft al meer dorst dan de andere
Gomar loopt er nerveus bij. En dat heeft niet alleen te maken met de verzengende hitte. Neen, er wordt hoog bezoek verwacht vanavond. Al een ganse dag is hij humeurig en vliegt hij voor een niets uit zijn vel. Koren op de molen natuurlijk van Jef Van Rang die bij iedere woede-uitbarsting van Gomar wat olie op het vuur giet. Dit tot groot jolijt van Remie Clercq en Langes Jefken. Lucie kan het alleen maar aanzien.
Het café zit stampvol. Niet alleen de oude garde is paraat, maar er is ook veel “vremd volk”. Dit tot ongenoegen van Reken Dekker en Michel Van Steenberge, want ze zijn hun vertrouwde plekje kwijt. “Michel jongen, we zijn onze plaats kwijt vanavond. Mannen die ge hier anders nooit ziet hebben ons tafelken ingepakt! ” , zucht Reken Dekker. En ja, zo zijn er nog wel een groot aantal vaste stamgasten die niet op hun gemak zitten aldaar bij Gomar. Maar dit ongemak nemen ze er vanavond bij. Vanavond is het immers een niet te missen gebeurtenis.
“Ja de eersten zijn er !” , roept Géken Smet. En de deur vliegt met een zwier open. Een luide vloek weerklinkt, want de deur komt pardoes op Celleken Wemmer zijn voorhoofd terecht. Din zijnen Andre schiet in een lachbui en Celleken wil hem te lijf gaan. Maar net op dat moment stapt Tommy Van De Pontseele het cafe binnen. Een spontaan applaus weerklinkt. De jeugd begint Tommy’s naam te scanderen, waardoor hij rood aanloopt. Wat later arriveren Mario Grootjans, Gino Roeckhout en Steve Prilmans. Ze zijn vergezeld van hun manager, Bart Blondeel ofte B-Art. Opnieuw volgt een spontaan applaus.
De cafegangers en supporters van de Palingrijders beginnen steeds meer opgewonden te spreken. Straks komt God! Maar eerst volgen nog een aantal andere Palingrijders : Gruute Plateau en Tornado Tom, Bettini en Reindert De Vos, Bartoli en ten slotte de Pat van Ezel. De bende is compleet. De nervositeit neemt zienderogen toe. Gomar moet ingrijpen, want de supporters beginnen de Palingrijders aan te klampen . Ook Jef Van Rang en Eddyken moeten tussenkomen. “Geen handtekeningen vanavond!” , roept Jefken. Een luid boe-geroep is zijn deel. Maar Jef heeft een olifantenvel! Hij is ten slotte niet voor niets de voorzitter van het wielercomité dat de kerstcross organiseert.
De hitte wordt intussen stilaan ondraaglijk, net als de spanning die er hangt. GOD kan iedere moment binnenkomen. Hij mag alleszins niet lang meer op zich laten wachten. Temeer de voltallige pers intussen gearriveerd is : Marc Vijverman en Renaat schotte zijn van de partij, net als Michel Wuyts en Carl Van Nieuwkerke. Ook Carl Berteele van Sporza-radio is paraat.
En dan ja, het moment. Er valt een stilte als Géken Smet het uitroept dat GOD er is. Men kan een blad horen vallen. Zo stil is het geworden. Een auto stopt voor de deur. Iedereen houdt de adem in, want GOD is daar eindelijk. Zelfs Celleken Wemmer houdt zijn bek in zijn pluimen, ondanks de vijf liter pils dat hij al in zijn ziel gekapt heeft. Vino en Osama komen als eersten binnen met achter hen : EDDY MERCKX.
Een explosie van emoties overvallen Eddy. Het café davert op zijn grondvesten. Renaat Schotte en Marc Vijverman vliegen naar GOD voor al een eerste reactie op de uitgebroken volksdevotie. Maar Vino en Osama houden iedereen op een deskundige manier uit de onmiddelijke buurt van Eddy. Jef Van Rang verwelkomt de wielergod als eerste. Ook Gomar is er als de kippen bij. Reken Dekker zit met de tranen in de ogen te kijken. Eddy Merckx is zijn God en emoties horen daar nu eenmaal bij. Eske leeft op. De Paling is te klein. Het is weer zover ……… zaterdag begint de Ronde Van Frankrijk.
Nadat de eerste emoties wat zijn weggeëbt, neemt manager B-Art het woord. ” Beste vrienden, vanavond is het dan zover. De officiële ploegselectie wordt bekendgemaakt. We zijn dan ook fier om deze ploegvoorstelling in ons eigenste lokaal te kunnen organiseren. Met dank aan Lucie en Gomar en aan Jef Van Rang, de voorzitter van het plaatselijke kerstcrosscomité. Beste vrienden, we zijn dan ook fier om onze elfkoppige ploeg voor te stellen, een ploeg opgebouwd rond de beste wielrenner aller tijden : Eddy Merckx. (een nieuwe volksuitbarsting breekt uit.)
Mag ik u dan voorstellen : Als kopman Eddy Merckx met als trouwe helpers : Tommy VDP, Steve Prilmans, Mario Grootjans, Gino Roeckhout, Gruute Plateau, Bettini, Tornado Tom, Reindert De Vos, Pat van Ezel en Bartoli. Deze ploeg gaat Eddy helpen om zijn eerste touroverwinning binnen te halen. Beste vrienden, iedereen is super gemotiveerd om onze wielergrootheid aan de overwinning te helpen. We zijn dan ook fier dat Eddy gekozen heeft voor de professionaliteit van onze Palingrijders !! (een nieuwe explosie van applaus en geroep breekt uit. Celleken Wemmer wordt er bijna door onder de voet gelopen.)
En hier stopt de toespraak van B-Art want de massa is zo uitbundig geworden dat van zijn toespraak niks meer in huis komt. Eddy Merckx en zijn ploegmakkers staan glunderend op het podium. Over de sponsor kan niets meer gezegd worden. Maar daarover later meer. Want nu is er geen tijd voor. De massa heeft de macht gegrepen : uitbundig roepende supporters, een grienende Reken Dekker, een rood aangelopen Géken Smet, een fiere Gomar, een nog fierdere Jef Van Rang, een lachende Eddyken, Remi Clercq die aan genen Derijck geraakt, Geken Norre die heimwee heeft naar Briek Schotte, …… kortom het is daar een drukte van jewelste daar in De Paling.
Wij verlaten dan maar het Cafe beste vrienden, want het is daar niet meer om uit te houden. Trouwens, uw reporter ter plaatse zal van iedere rit een verslag uitbrengen. Iedere dag zal u op de hoogte gehouden worden van het rittenverloop. Gaat Eddy Merckx de Ronde Van Frankrijk winnen en gaat Tornado Tom ook zijn ritje meepikken? Gaat Tommy Van De Pontseele zijn rol als trouwe luitenant waarmaken en gaan Steve, Gino en Mario de bergritten kruiden. Gaan Gruute Plateau en Reindert zorgen voor de dagelijkse bevoorrading? En wat met Bettini en Bartoli? Wat is de rol van de Pat van Ezel? U leest het dagelijks op onze blog. De Palingrijders en Eddy Merckx in de Ronde Van Frankrijk van 1969 ! Wordt vervolgd!
2. Naar de hel van het noorden …
En zo beste vrienden, stond een bont gezelschap klaar om de tocht naar de startplaats van de Ronde Van Frankrijk 1969 aan te vatten. Het werd een helse tocht, want Armand Pien had gelijk : die dag viel de regen met bakken uit de hemel. Het was zelfs zo erg die dag dat Merckx met zijn ploegmaats af en toe moesten schuilen die dag. Zo erg regende het. Maar het werd een voorbode van een al even helse Ronde Van Frankrijk, een Ronde waar Merckx de tegenstand in friet zou rijden. Samen met zijn Palingrijders zou hij de toon aangeven …………
3. De Proloog : Roubaix (10,4 km)
De zenuwen staan gespannen bij Eddy Merckx. Dat heeft vooral Eddy Goemans al mogen ondervinden deze morgen, bij een laatste inspectietocht van de fiets : eerst stond het zadel te hoog, dan het stuur te hoog, de pedalen wat meer smeren, het versnellingapparaat was niet accuraat genoeg afgesteld ….. Eddy Goemans werd er moedeloos van. Hij begon soms aan zichzelf te twijfelen als hij Merckx bezig hoorde. Maar ondanks alles was Goemans een ideale mechanieker en Merckx besefte dat wel. Alleen wou hij steeds de perfectie.
Vandaag staat de proloog dus op het programma en de tegenstand mag er best wel zijn : Raymond Poulidor, Ferdinant Bracke, Jan Janssen, Herman Vanspringel, Luis Ocania, Felici Gimondi en René Pijnen. Ook onze eigenste Tommy VDP staat met stip genoteerd, maar zal hij zijn krachten niet willen sparen als eerste luitenant van Eddy Merckx. Ook Bettini en de onstuimige Reindert De Vos zullen vandaag het beste van zichzelf geven, want het is een vlakke tijdrit en die twee mannen zijn zeer explosief over zo een parcours.
Feit is dat de meeste favorieten allemaal de houding aannemen van de underdog. Iedereen is bang van Eddy Merckx en dat is zo al van bij aanvang van de Tour. Enkel Herman Vanspringel en Raymond Poulidor zijn wat franker en hopen op een aantal “flinke prestaties”, wat die ook mogen zijn. En dan zijn er ook twee opmerkelijke nieuwkomers dit jaar : kersvers Belgisch kampioen en neoprof Roger De Vlaeminck en Lucien Van Impe. Benieuwd naar hun eerste prestaties in de Tour ’69. Trouwens, neoprof en debuteren in de Tour …… is op zich al een echte prestatie.
De proloog dan : een eerder ontnuchterende uitslag voor Eddy, want hij eindigt slechts tweede na de Duitser Rudi Altig. “Der Rudi” raast over de tien kilometer lange tijdrit aan een gemiddelde van 47,97 km/h en zet Eddy op zeven seconden in de stand. Ook de vele Belgische supporters zijn ontgoocheld want ze hoopten op een zege van hun idool. Het was zijn en tegelijk ook hun droom om morgen in het geel België binnen te rijden.
De Palingrijders hebben het voor hun doen goed gedaan. Bettini eindigt tiende op 38 seconden en Reindert op een achtentwintigste plaats op 58 seconden. Tommy VDP heeft naar zijn kopman geluisterd en heeft niet doorgereden. Hij staat niet in de top 50.
Van de naaste concurrenten is Ferdinant Bracke geëindigd op een vierde plaats, op 11 seconden van Eddy. Gimondi eindigt vijfde en Poulidor verdienstelijk zesde. Natuurlijk zijn de verschillen niet noemenswaardig groot, maar toch is de toon gezet. Merckx is er alleszins niet blij om dat Altig hem geklopt heeft. Diezelfde man trouwens die hem in de voorbije Giro ‘d Italia had pogen om te kopen met een koffer vol geld. Dat spookte door Eddy’s hoofd. Ditmaal vertrouwde hij niemand meer, zelfs zijn eigen schaduw niet!
’s Avonds is het stil aan tafel. Stong Gedong weet dat elk verkeerd woord vanavond slecht geïnterpreteerd kan worden door de kopman. Dus wordt er niet veel meer over de voorbije proloog gepraat, dan wel over de koerstactiek van morgen. Er staat een voormiddagrit op het programma naar Sint-Pieters-Woluwe (147 km) met een doortocht aan de Muur van Geraardsbergen en in de namiddag is er un Woluwe een ploegentijdrit voorzien van 15,6 km.
Merckx is duidelijk die avond bij zijn verzorger Peter Herme : MORGEN MOET HET GEEL IN DE PLOEG ZIJN. Peter antwoordt niet en masseert den Eddy naarstig verder. Niet zozeer de zwaarte van de inspanning moet weggemasseerd worden, dan wel de fustratie om Altig …………
4. Zondag 29 juni 1969 : rit twee Roubaix – ‘Sint-Stevens-Woluwe’
Een massa volk staat verzameld langs de “flanken” van de kloosterstraat te Geraardsbergen. Een ware mensenzee heeft zich daar verzameld om de renners van de Tour ’69 daar op te wachten. De renners zijn deze morgen vertrokken in Roubaix en via Geraardsbergen gaat de rit naar Sint-Stevens-Woluwe. Jef Van Rang is daar natuurlijk ook van de partij. Meer zelfs, de helft van het cliënteel van Gomar zijn cafe is daar present.
Zelfs Rogerken Schouppe, een fervent supporter van neoprof Lucien Van Impe, is meegereden met de troepen van Jef Van Rang. Er wordt daar nogal wat afgepintelierd. De cafebazen aldaar beleven een echte hoogdag. Jef is natuurlijk ook fier vanwege het feit dat zijn Palingrijders de ploeg rond Eddy Merckx vormen. Aan iedereen die het horen wil, vertelt hij het verhaal honderduit.
De wedstrijd is deze morgen al van bij de aanvang ontploft. Eddy Merckx vloog er al van in het begin in met een krachtige demarrage. Aan een wedstrijd gewoon meerijden, neen daar vindt Merckx helemaal niets aan. Integendeel, hij wil de koers steeds in handen hebben, controleren! Al snel wordt Eddy gecounterd door de Flandria’s van Briek Schotte! En het is godgeklaagd als Eddy dan na de counters van Flandria ook nog eens lek rijd. Het triumviraat, Mario Grootjans, Steve Prilmans en Gino Roeckhout, worden door Stong Gedong gesommeerd om Eddy op te wachten en terug bij te brengen. Het wordt een harde strijd, want vooraan het peleton zitten de Flandria’s onder leiding van Roger De Vlaeminck duchtig tempo te maken. Merckx en zijn ploegmakkers moet diep gaan om het peloton bij te benen!
Wie dacht dat Merckx het daarbij zou laten voor deze rit, had het evenwel mis voor. Zo reageert hij op een aanval van De Vlaeminck , net voor de kloosterstraat te Geraardsbergen. Ze slaan al snel een kloof met het peloton. Enkel een tiental renners kunnen amper volgen, waaronder Gimondi, Poulidor, Jan Janssen en Lucien Van Impe. Geen enkele Palingrijder is mee!! Steve en zijn maten Mario en Gino zijn eigenlijk nog aan het recupereren van hun inspanningen van daarjuist en de rest heeft gewoonweg de boot gemankeerd. Dat zal hun kopman hen vanavond wel in hun soep draaien. Ook ploegleider Stong Gedong is er niet over te spreken dat Merckx totaal geïsoleerd in de kopgroep zit.
De voorsprong groeit al snel uit tot iets meer dan een minuut. Maar vooraan draait het niet vlot, slechts een handvol draait vooraan echt mee, dit tot groot ongenoegen van Merckx. In de achtergrond zijn het de ploegen van Peugeot en Mercier die de achtervolging leiden, vooral de tijdrijders Pingeon en Bracke voeren daar de forcing en wat later worden de koplopers ingelopen. Merckx is kwaad, temeer hij waarschijnlijk het geel niet zal halen bij de aankomst. Zal het dan moeten gebeuren in de ploegentijdrit van deze namiddag, piekert hij.
Nadat de kopgroep is ingelopen, barst een lawine aan aanvallen uit. De Palingrijders hebben het bijzonder moeilijk om alles in goede banen te leiden. Vooraan beuken Bettini en Bartoli aan de kop van het peloton. Desondanks zijn er tal van aanvallen. Maar Bettini bijt fel van zich af en haalt iedere aanvaller terug. Ook Bartoli vervult zijn rol en blinkt uit door zijn alertheid. Intussen is Reindert volop bezig om waterdrager te spelen. Hij haalt naarstig de nodige drank en het eten op bij Stong Gedong in de volgwagen. Enkel de Pat Van Ezel, Tornado Tom en Gruute Plateau zitten nog wat af te wachten alvorens ze aan de finale gaan beginnen. Intussen zit Merckx in de buik van het peloton, omgeven door Mario, Steve, Gino en Tommy VDP.
Tot enkele kilometers voor de aankomst zijn er nog aanvallen. Ook deze worden door een nerveus peloton, onderleiding van Bartoli, Tornado Tom en Gruute Plateau, geneutraliseerd. Een massaspurt komt eraan. Deze wordt gewonnen door de Italiaan Marino Basso, gevolgd door Jan Janssen en Roger De Vlaeminck. Merckx is vijfde en Tornado Tom zevende. Aangezien er enkel bonificatieseconden zijn voor de eerste drie, blijft Merckx op de tweede plaats in de stand. De ploegentijdrit moet soelaas brengen ……
4B. De ploegentijdrit (namiddag)
In de tijd tussen de aankomst van de rit in lijn en de ploegentijdrit, wordt Merckx nog eens goed onder handen genomen door zijn verzorger Peter Hermé. Peter beseft dat Eddy persé de gele trui wil en spreekt op Eddy in. Dat hij kalm moet blijven en dat hij een goede ploeg rond hem heeft. Ook Eddy Goemans is in de weer. De tijdritfietsen moeten allemaal perfect afgestemd. Hij loopt zeer nerveus, zeker nadat Stong Gedong opgedaagd is. Stong is zelf nerveus en hij maakt het Goemans bijzonder moeilijk. Na een korte woordenwisseling besluit Stong om toch maar op te hoepelen.
Kort voor de start van Merckx en De Palingrijders, komt ook de koninklijke familie aan. Hierbij is prins Albert en zijn negenjarig zoontje Filip. Pris Filip is gek van Merckx en wil daarom graag een handtekening van Merckx en zijn ploegmaten.
Na deze verplichte handtekeningensessie begint de opperste concentratie. De ploeg schiet wat later uit de startblokken als laatst vertrekkende ploeg. Intussen staat de ploeg van Salvarani, met Felice Gimondi en geletrui-drager Altig, op de eerste plaats. Wat later verbetert de BIC-ploeg van Jan Janssen de tijd nipt. Enkel de ploeg van Merckx kan nog beter.
En ja, alles loopt zeer geolied. Alle Palingrijders strijden als leeuwen. Vooral Tommy VDP is een van de sterkhouders. Samen met Merckx beukt hij het langst van alle Palingrijders aan de kop. De aflossingsbeurten van Gruute Plateau en Bartoli zijn beduidend minder lang. Maar dit wordt opgevangen door het eveneens sterk rijdende trio Steve, Mario en Gino. Enkel de mysterieuze Pat Van Ezel doet geen trap te veel en de jonge Reindert, Tornado Tom en Bettini moeten zelfs even voor het einde lossen. Maar daar kijkt Merckx niet naar. Hij wil geel en de laatste twee kilometers neemt hij voor zijn rekening.
Het opzet slaagt en ze winnen de ploegentijdrit met elf seconden op de BIC-ploeg van Jan Janssen. Merckx heef tin de algemene stand nu zeven seconden voorsprong op Rudi Altig. Nu pas is Merckx wat rustiger. Maar dat neemt niet weg dat hij diezelfde avond zwaar uithaalt naar zijn palingrijders …… ondanks hun beresterke ploegentijdrit is hij niet tevreden over het werk van deze voormiddag. Stong Gedong probeert te sussen, maar krijgt al evengoed een uitbrander : dat hij geen sigaren moet roken in de volgwagen, dan wel mag opletten en zijn renners moet opvolgen. Stong Gedong weet even niet waar hij het heeft en besluit even van tafel te gaan om ……. een sigaar te gaan roken.
5. Maandag 30 juni 1969 : rit vier ‘Sint-Pieters-Woluwe’ – Maastricht (181,5 km)
Stillekes is het daar deze morgen in Café de Paling. De meesten zitten er met een houten kop, want het tourbezoek van de bende van Jef Van Rang aan de Tourkaravaan te Geraardsbergen heeft zijn sporen nagelaten. Pas laat in de nacht zijn ze gearriveerd aan hun supporterslokaal De Paling.
Hoewel het reeds vier uur in de nacht was, waren een aantal supporters nog niet tevreden en hadden ze met alle geweld staan bonken op de voordeur van Gomar. Maar die sliep als een os en Lucie deed alsof ze niets gehoord had. Enkel Blackie de hond maakte het meeste kabaal. Er restte de overblijvers dan niets anders dan huiswaards te keren.
“Awel schuun madam, waurom hedde nie opengedoan vannacht?” , bromt Jef van Rang met een meer dan schorre stem. “Omda we nog sliepen en daurbij veel nuchtere praut zout er nie meer uitgekommen zijn. Ge had au genoeg gedronken. En wer emmen trouwens nietsken ‘g huurd.“, blaft Lucie terug. Maar Jef zijn hoofd bonkt te hevig van de pijn en hij heeft geen zin meer om verder te discussiëren. De anderen zijn er trouwens niet beter aan toe : Géken Smet zit wat verdwaasd naar zijn pint te kijken, Géken Norre is in slaap gevallen, net als Langes Jefken en Din zijnen Andre. Het is daar precies een slaapzaal…… Enkel Eddyken ziet er nog het best uitgeslapen uit en geniet van zijn eerste pint.
Intussen start de vierde rit van de Ronde Van Frankrijk te Sint-Pieters-Woluwe. Eddy Merckx mag van het deelnemersveld even voorop rijden om dag te zeggen aan zijn familie en supporters te Tervuren. Maar onmiddellijk daarna barst het geweld al los. De ene ontsnapping na de andere ontstaat. De Palingrijders weten al van in de beginfase hoe laat het is : achtervolgen en een heel strak tempo opleggen aan de rest van het peloton. De meeste palingrijders hadden nochtans gehoopt op een kalm begin van de Ronde. Maar dat is buiten hun eigen kopman dan nog gerekend. Die wil er al van in de beginfase van de Ronde een slijtageslag van maken. En daarom is het al van bij aanvang alle hens aan dek bij de Palingrijders. Merckx is een beest op dat gebied : sterk en onverwoestbaar, dominant en gedreven, controlefreak boven alles!
Er is terug een ganse massa volk op de been. De politie en de organisatoren van de Ronde schatten dat er om en bij het miljoen toeschouwers langs de kant van de weg staan te supporteren. Nog nooit was er zo een eensgezindheid onder de Belgische supporters: allemaal fans van Eddy Merckx!
Zoals gezegd is er al een waanzinnig tempo van in het begin van de rit. Er is ook veel nervositeit wat leidt totl een paar kleine incidenten, onder meer met Tommy VDP in de hoofdrol. Hij kwakt zowaar tegen een plaatsnaambord aan en houdt er een gezwollen pols aan over. Ook klaagt hij van hevige pijn in de dij. Gaat Tommy de rit kunnen uitrijden vandaag? Alleszins is het een karaktermens : ” Opgeven in de Tour, dat is een schande voor iedereen. Die durft thuis de eerste week niet door zijn straat rijden!”, meent hij zelf.
In de ontsnappingspogingen die volgen zit er wel steeds een waakhond van Eddy bij. Vooral Gruute Plateau valt op, want in bijna elke aanvalspoging schuift hij geruisloos mee als waakhond van de ploeg. Dit tot grote ergernis van een Rik Van Looy en een Ward Jannsens.
Een eerste gevaarlijke ontsnapping wordt op het getouw gezet door diezelfde Ward Jannsens. Met hem springen onder andere mee : Rik Van Looy, José Samijn, Raymond Riotte, Gruute Plateau en ……. de Duitser Rudi Altig. In totaal zijn ze met negenen en daarbij is Altig de gevaarlijkste klant, want hij staat op een handvol seconden van Eddy. Maar Merckx ziet er geen gevaar in. Straks passeren ze de Ardennen, en daar zal Altig zeker moeten lossen en ingelopen worden.
Wat ook zo geschiedt. Er komt een algehele hergroepering. Dit onder impuls van Tornado Tom, Bettini en de drie gezworen kameraden : Mario, Gino en Steve. Kortom bijna de ganse ploeg legt het peloton een hels tempo op! Op een tiental kilometer van de meet is er dan de goede ontsnapping. Willy In’t Ven is de aanvaller van dienst. Hij krijgt er nog drie medevluchters bij : Derek Harrison, Franco Balmania en ….. Tommy VDP. U leest het goed, Tommy is er bij, ondanks zijn pols- en dijblessure. In een spannend eindslot gaan In’t Ven en Tommy naar de eindmeet. Door de krachtige uithalen in de laatste 200 meter haalt Tommy het nog vrij makkelijk van Willy In’t Ven. Een prachtprestatie van deze luitenant van Merckx, ondanks de blessures.
Daar aan de aankomst is het een chaos van jewelste en Tommy moet hemel en aarde verzetten om aan het podium te raken. Op dat podium is zelfs nog geen aanstalten gemaakt voor de ‘Cérémonie Protocolère”. Er staat enkel een lederen zetel klaar, bedoeld als hoofdprijs van de ritwinnaar. Met een pijnlijke grimas van de opgelopen blessures laat Tommy zich in de zetel neerploffen. De bloemenmeisjes, Peggy en Saskia, nemen dan maar plaats op de leunigen naast de winnaar en overstelpen hem daar dan met de nodige kussen. Tommy geniet van zoveel spektakel.
Hij is niet alleen de fiere winaar van de vierde rit; door de kleine voorsprong op het peloton en het spel van de bonificaties neemt hij de gele trui over van zijn patron. Hij is er gelijk wat door ontdaan : “Ik ben een toevallig leider vandaag! Een leider van één dag want morgen ben ik weer de knecht van Eddy!“, aldus een bescheiden Tommy in een interview aan de reporter van de VRT Marc Vijverman. Marc heeft immers de plaats moeten innemen van Renaat Schotte die met een blindedarmontsteking is opgenomen in het ziekenhuis.
In het algemeen klassement staat Tommy nu met 12 seconden voorsprong aan de leiding op de tweede geklasseerde Eddy Merckx. Altig zakt naar de derde plaats op 20 seconden en vorig tourwinnaar Jan Janssen staat vierde op 32 seconden. Nog geen grote verschillen dus !
6. Dinsdag 01 juni 1969 : rit vijf : Maastricht – Charleville-Mézières (217 km)
Er heerst een tropische hitte over West-Europa. Na een rampzalige koude en natte junimaand is het weer plots omgeslagen. Nu is het echter te warm en de mensen lopen er versuft bij. Zo ook ten huize van Mie van Broos. Al is het dan niet alleen door de warmte dat ze er nukkig bij loopt, neen haar nukkigheid heeft vooral te maken met haren Marc.
Hij draagt nog altijd de sporen van de busuitstap naar de doortocht van Ronde Van Frankrijk te Geraardsbergen. Marc was immers bij de laatste der Mohikanen (hij was het die de sterkte van Gomar’s voordeur had getest …) en had duidelijk te diep in het glas gekeken. En na zo een dag en nacht doorzakken, moest Marc immers steevast een tweetal dagen bekomen. Maar dat was buten zijn vrouwke gerekend. Marc had haar immers maanden op voorhand beloofd om vandaag naar de Ardennen te gaan en daar naar de Tourkaravaan te kijken. Hij zou samen met zijn Mie vertrekken rond vijf uur in de ochtend om ginder op de Cote de Moulin de Daverdisse een bevoorrecht plaatsje te bemachtigen. Zo zouden ze de toppers à la Merckx, Poupou, Van Impe, Van Looy, Basso , Vanspringel zien boven vlammen.
Maar Marc zijn maag en darmen protesteren nog steeds hevig na zijn uitspattingen van vorige zondag. Hij probeert de uitstap naar de Ardennen uit Mie haar hoofd te praten, maar daar heeft zij geen oren naar. Integendeel, ze is al wekker van rond vier uur en alles staat al klaar om te vertrekken. Er zit bijgevolg niets anders op voor Marc om voort te maken en in alle vroegte te vertrekken richting Lavaux-Saint-Anne waar de befaamde Cote de Moulin ligt.
Vandaag staat er een rit gepland van om en bij de 217 km, gaande van Maastricht naar Charleville-Mézières alover de Ardennen. Een rit dus die voornamelijk over Belgisch grondgebied gaat. De perikelen van gisteren zijn evenwel bij de start nog niet vergeten. Briek Schotte, de sportdirecteur van Flandria, is zojuist nog eens vruchteloos gaan proberen te protesteren bij Jacques Goddet. Flandriarenner Jean Monteyne is gisteren immers buiten tijd aangekomen en de jury was onverbiddelijk : uit koers! Het protest van Briek dat Monteyne als het ware geweld had moeten gebruiken om tussen de supporters door te slalommen en zo alsnog de aankomst te bereiken, drong niet door bij Jacques Goddet. Den Briek was dan ook bijzonder furieus op de koersdirecteur!
Al van bij de start is er een aanval. Niemand minder dan De Pat Van Ezel valt aan. Hij liep wat gepikeerd op Eddy Merckx. Deze had de Pat gisterenavond tijdens het avondmaal de levieten gelezen als ware hij al twee dagen onzichtbaar geweest. Dat terwijl de rest van de ploeg al gewerkt en gekoerst had voor twee. De Pat had niets geantwoord, maar binnenin kookte hij van woede. Zijn lijf was als een vulkaan die op uitbarsten stond. Daarom vertrekt De Pat als een pijl uit een boog en hij heeft al snel een comfortabele voorsprong. Gezien de tropische temperaturen heeft het peloton niet veel zin en al snel sprokkelt hij maximaal 18 (!) minuten voorsprong. Hij is de virtuele leider.
Maar de Pat Van Ezel heeft zijn krachten overschat. Tussen Jemelle en Grupont raakt hij stilaan uitgeput. Ploegleider Stong Gedong heeft zijn tweede volgwagen achter de Pat aangestuurd. Stong blijft immers liever bij Eddy en zo geschiedt dat ouwe getrouwe Andre Versteels vanuit zijn volgwagen de Pat in de zijberm ziet stuiken. Metgezel Iwan Van Hende springt direct uit de volgwagen en rent onvervaard naar de Pat. De doembeelden van ene Tom Simpson op de Mont-Ventoux komen hem voor de ogen. Maar al snel merkt Iwan dat de Pat eerder gaargekookt en dus uitgeput is, dan stervende. Na wat oplapwerk kan de Pat terug op de fiets. Andre Versteels spreekt hem nog wat moed in en zo is de Pat weer vertrokken.
Intussen is ene Joachim Agostinho in de tegenaanval gegaan. Hij komt al snel bij een nog steeds zwalpende Pat Van Ezel. Erop en erover, en weg is Agostinho. De Pat buigt edelmoedig het hoofd bij zoveel jong geweld. Achter de Portugees ontwaakt het peloton. Rudi Altig steekt het vuur aan de lont, maar Tommy VDP countert hem onmiddellijk. Hij wil dolgraag nog wat in het Geel blijven rijden, daarvoor heeft hij de zegen van zijn kopman Merckx gekregen. Nadat Altig weer gegrepen is, begint Merckx aan de kop te sleuren. Meteen het teken voor Bettini, Grute Plateau en de andere Palingrijders om resoluut de achtervolging in te zetten op Agostinho. Aan een verschroeiend tempo wordt er door de mannen van Merckx vaart gezet achter de koploper. Het peloton kreunt onder enerzijds de nog steeds felle hitte en anderzijds onder het gebeuk van de ploeg van Merckx.
In de volgwagen bij Stong Gedong zit een fiere Dirk Van Der Haeghen. Zijn profploeg doet het voortreffelijk. Zij domineren alweer de rit en hij hoopt stiekem op een overwinning van zijn poulain, Tornado Tom. Want het is nu wel duidelijk, Merckx stuurt zelf aan op een massaspurt, waarbij Tornado Tom zeker grote winstkansen heeft
De Portugees wordt op een 20 km voor het eind gegrepen en de Palingrijders houden de groep bij elkaar. Hierbij schuwt Eddy Merckx ook het kopwerk niet. De massaspurt wordt alzo een feit en die spurt verloopt bepaald chaotisch! Er komt in volle finale veel trek-en duwwerk bij te pas! Zo trekt de Italiaan Zandegu aan de trui van Tornado Tom, dit in de hoop om de andere Italiaan en groene truidrager Marino Basso aan de overwinning te helpen. Zandegu slaagt maar deels in zijn opzet : de massaspurt wordt gewonnen door de Belg Eric Leman, gevolgd door Marino Basso en Tornado Tom. Tot overmaat van ramp wordt Tornado Tom door Felix Lévitan naar de laatste plaats verwezen omwille van niet-reglementair spurten. Tom staat op ontploffen en ploegsponsor Van Der Haeghen kan hem maar net intomen om niet op Levitans gezicht te gaan kloppen. Mede door de diskwalificatie van Tornado Tom behoudt Basso de groene leiderstrui.
Desondanks is Merckx tevreden. Tommy zit nog steeds in het Geel en het was tevens een nogal rustige dag voor de ploeg. Alleen heeft hij nog een eitje te pellen met …… de pat Van Ezel. Deze laatste komt maar liefst dertien minuten na het peloton over de meet. Het belooft alweer een boeiende avond voor de Pat ………
7. Woensdag 02 juli 1969, rit zes : ‘Charleville-Mézières’ – Nancy (214 km)
Het is daar een drukte van jewelste op de bijzonder fraaie Place Ducale in Charleville. Een massa toeschouwers verdringen zich daar rond gele-truidrager Tommy en witte-truidrager Eddy Merckx. Ook is er bijzonder veel belangstelling voor de Franse wegkampioen Raymond Delisle. De Fransen worden bijna gek van hun kampioen.
Wie veel minder aandacht krijgt, is de “Keizer van Herentals”, Rik Van Looy. Hij is intussen 35 en er begint serieus sleet te komen op Rik. Daar heeft hij het soms wel moeilijk mee. Vandaag is zo een dag trouwens, want het doet hem pijn dat er zo veel aandacht gaat naar een helper van Eddy Merckx, terwijl hij als Keizer van Herentals toch zoveel meer heeft gewonnen. Inderdaad Van Looy was al een zeer succesrijk renner geweest, vooral in de topklassiekers en de wereldkampioenschappen.
De Ronde Van Frankrijk en de andere zware rittenkoersen hadden hem steeds veel minder gelegen. Nooit had hij ooit aanspraak kunnen maken op een overwinning in een grote ronde. Hij won wel de nodige ritten, dat wel. Maar daar was het bij gebleven. Daarenboven had hij dit voorjaar nog niet veel succes gehad. Wel een aantal kleine overwinningen met als grootste de E3-Prijs Harelbeke. Maar in het klassieke werk was hij ondermaats gebleven : opgave in de Ronde Van Vlaanderen, 10 de in Gent-Wevelgem, 22 ste in Parijs-Roubaix, ….. Van Looy besefte maar al te goed dat er sleet op kwam en dat zijn rijk uit was, zeker nu Merckx zo alles domineerde.
Vandaag zou hij toeslaan ….Nu was hij voor de zevende en laatste maal in de Ronde Van Frankrijk. En nu wist hij al dat het bijzonder moeilijk zou worden om deze Ronde tot een goed einde te brengen, want hij was met tegenzin begonnen aan deze editie. Wat hem wel deze morgen bijzonder irriteerde was dat bijna niemand van de supporters en journalisten oog had voor hem. Het ergerde hem mateloos, eerzuchtig als hij was! Hij zou ze eens een poepje laten ruiken vandaag!!!
De rit van vandaag verloopt over vrij vlakke wegen over een afstand van 214 km. De aankomst ligt op de piste van Nancy. Er heerst terug een tropische hitte. De tourdokter had een waarschuwing rondgestrooid dat de renners tijdig moesten drinken om uitdroging te vermijden. Maar wie dacht dat de renners er een gezondheidswandeling zouden van maken, zou er bedrogen uitkomen. Van bij de start is er al onrust en wordt er aan een strak tempo vertrokken. Tot voorbij Montmedy (70 km) wordt er slag om slinger aangevallen. Hierbij een opmerkelijke demarrage van Palingrijder Steve Prilmans die een vette premie wegkaapt. Steve is de man trouwens van de premies!
Na een goede twee uur koers heeft het peloton een voorsprong van 15 minuten op het snelste uurschema ! Maar dan valt bij de meeste renners hun frank dat er vandaag geen vroegtijdige lange vlucht zal inzitten. Het tempo valt terug naar een gezapige 25 km/uur. Ter hoogte van Maucort-sur-Orne springt plots Rik Van Looy weg. Niemand reageert. Vooraan onderhouden de Palingrijders het tempo en ze vinden het niet de moeite waard om de “oude” Van Looy te remonteren. Het is trouwens te warm om terug koers te maken.
Van Looy denkt er anders over. Geïrriteerd als hij is om de gebeurtenissen van deze morgen is hij vast van plan om vandaag alleen aan te komen op de piste van Nancy. Hij sprokkelt al snel twee minuten op een laks peloton en op de top van de Cote de Thiaucourt (4de categorie) heeft hij een maximale voorsprong van maar liefst 12 minuten. Hij is dan op dat ogenblik ook de virtuele leider!
Van Looy is altijd al een strijder geweest en bijna al zijn grote overwinningen zijn de overwinningen van een “grote”geweest. Maar vandaag blijkt toch dat de zege hem zomaar zal gegund worden. Zelfs Eddy Merckx, nochtans niet de beste vriend van Van Looy, ziet er geen graten in dat de oude kampioen vandaag met de bloemen gaat lopen.
Op een vijftig kilometer van de eindmeet begint het peloton dan uiteindelijk toch jacht te maken. Maar niet snel genoeg naar de zin van Tommy, die dan maar zelf in de aanval gaat. Tommy wil ten allen prijze zijn gele trui nog wat behouden en neemt zelf het heft in handen. Hij krijgt wat later het gezelschap van nog zeven renners waaronder zijn ploegmaat Mario Grootjans. Er wordt nu gevlamd achter Van Looy. Alleen zit er één sleper bij : René Pijnen, tevens ploegmakker van Van Looy. Te begrijpen dus dat Pijnen niet wil meewerken in de achtervolging. Maar Mario Grootjans ziet dat niet zo en na een aantal opmerkingen van Mario aan het adres van Pijnen, rijdt hij de ongelukkige ploegmaat van Van Looy in de berm. Opgeruimd staat netjes denkt Mario ervan.
Mario reed de arme Rene Pijnen in de berm …Maar Van Looy is een taaie en draait toch als eerste de piste op van Nancy. Met 42 seconden voorsprong wint hij de rit voor Tommy en de Italiaan Zandegu. Na een vlucht van 115 km en aan een gemiddelde snelheid van 40,373 km/u is Van Looy de terechte winnaar van deze etappe. Tommy behoudt de gele trui. En Mario Grootjans brengt het er minder goed vanaf : hij krijgt vijf minuten straftijd en 500 Belgische Frank boete wegens zijn onsportief gedrag met Pijnen. Maar dat zal Mario worst wezen. Van Looy vangt daarentegen veel geld voor zijn prestatie van vandaag : 2.000 Belgische Frank voor de ritzege, 3.000 BEF voor de bergprijs en 18.000 BEF voor de strijdlust. Het is evenwel de laatste stuiptrekking van een gewezen groot kampioen : twee dagen later zal hij buiten de tijdsgrens arriveren en op 22 augustus 1970 neemt hij definitief afscheid van de sport ……..
8. Donderdag 03 juli 1969, rit 7 : Nancy – Mulhouse (193,5 km)
Er heerst een drukte van jewelste in het rennersdorp. Vandaag wordt er immers koers gezet naar de Vogezen, wat betekent dat de eerste cols er aan komen. Weliswaar zijn het nog maar bulten van derde categorie, maar komende vrijdag staat de beruchte Ballon ‘d Alsace op het menu. En dat alles zorgt voor de nodige nervositeit.
Ook de mecaniciens van dienst, Eddy Goemans en Yvan Moreni, staan onder hoogspanning. Iedere morgen komt Eddy Merckx nog eens langs voor een laatste inspectie en het is eerder regel dan uitzondering dat hij een aantal opmerkingen heeft. Het is nu dus niet anders. Alweer moet er gesleuteld worden aan zaal en stuur. Eddy Goemans komt er stekezot van! Merckx is zijn gat nog niet gedraaid of Goemans laat een langgerekte vloek horen. Yvan kan een lach niet onderdrukken.
Net als de mecaniciens met de fietsen naar de renners willen, botsen ze op een goedgeluimde Joaquim Agostinho. De Portugees had gisteren tevergeefs gepoogd om de rit te winnen, maar zijn aanval was geen lang leven beschoren. Misschien zou het vandaag wel lukken. De kleine Portugees was de eerste tourrenner uit een niet-traditioneel wielerland. Een echte wroeter en winnaar was hij, een zuiderse Flandrien! Zo had hij nog in het Portugese leger gediend, meerbepaald had hij deelgenomen aan de bloedige gevechten in de Portugese kolonie Mozambique. De ontberingen aldaar hadden van Agostinho een taaie en bijzondere wilskrachtige man gemaakt. Hij was wel steeds sympathiek gebleven en had zeker geen vedette-allures. Integendeel, hij had een hart van koekebrood en deed zelf geen vlieg kwaad.
Een hart van koekebrood had Agostinho ..Vandaag gaat de rit van Nancy naar Mulhouse, in het hartje van de Vogezen. Over een afstand van 193,5 km worden de eerste bulten van derde categorie beklommen. Veel renners vrezen de nog steeds aanwezige drukkende warmte. Er zijn er ook veel die hopen dat het vandaag bij een overgangsrit zal blijven, gezien de moeilijke rit morgen met als apotheose de Ballon ‘d Alsace. En ja, het ziet er aanvankelijk naar uit dat het een vrij rustige rit zal worden. Vooraan houden de Pat Van Ezel, Gruute Plateau, TornadoTom en gele truidrager Tommy de wedstrijd onder controle. Dit terwijl Reindert en Mario Grootjans waterdrager van dienst zijn. De rest van de Palingrijders zetten Eddy Merckx vakkundig uit de wind.
Aan de voet van de eerste helling, de Col de la Schlucht, begint de hemel te betrekken. Een onweer is op komst! De Palingrijders houden tijdens de beklimming een vrij strak tempo aan en een tiental renners zijn daarvan het slachtoffer, waaronder de spurters Marino Basso en Rik Van Looy!! Als de renners bijna de top bereikt hebben, barst het onweer los, wat de daaropvolgende afdaling bijzonder zwaar en gevaarlijk maakt!
Eenmaal de afdaling achter de rug, is er een ontsnapping van Agostinho. Hij krijgt algauw het gezelschap van de Fransman Charly Grosskost, een tijdritspecialist. Maar Grosskost is ook supergemotiveerd vandaag, want het is een thuisrenner. De Vogezen zijn zijn thuisbasis en hier wil hij natuurlijk schitteren! Een ideale vluchtgenoot dus voor de Portugees . Op 60 km van het einde hebben ze een voorsprong van een dikke minuut. Maar het noodlot slaat toe voor de Fransman als hij lek rijdt. Het duurt een eeuwigheid als hij terug op de fiets kan en Agostinho is alleen de piste in.
De Portugees gooit grote ogen vandaag, want iedereen staat versteld van zijn grote weerbaarheid. Getuige zijn gestaag groeiende voorsprong : in Soultz-bach-les-Bains heeft hij al drie en een halve minuut voorsprong op een nochtans hard rijdend peloton!
Dat Agostinho zijn voorsprong stelselmatig uitbreidt, is evenwel niet naar de zin van de grote Eddy Merckx en hij besluit dan maar zelf in de aanval te gaan. Meer bepaald op de Col Banstein ontploft Eddy als het ware. Als een stormram vliegt hij de flanken van de Col Banstein op. Het peloton kreunt en breekt in vele stukken. Enkel een 19 renners kunnen Merckx volgen waaronder Roger Pingeon, Poulidor, Janssen, Van Springel, Altig, Gimondi, Van Impe, De Vlaeminck, Ocania en de Fransman Letort. Er is geen sprake van de Palingrijders. Geen enkele ploegmakker van Merckx zit in de achtervolgende groep! Dit tot woede van Merckx.
Maar Agostinho houdt toch stand. Ondanks het gebeuk van Merckx houdt hij aan de aankomst nog 15 seconden over. Altig eindigt 2de voor De Vlaeminck, Merckx en Wagtmans. De Palingrijders komen in groep toe met een achterstand van maar liefst 3 minuten !! Letort wordt de nieuwe gel truidrager met een voorsprong van 9 seconden op Eddy Merckx. basso behoudt groen en De Vlaeminck blijft in de bolletjestrui.
Agostinho met zijn “ontdekker” Jean de GribaldyAan de aankomst springen de journalisten op Agostinho. Marc Vijverman is er als de kippen bij en het enige dat hij uit de Portugees krijgt zijn de woorden : “Oui oui merci!”. De arme duts van een Portugees kan enkel maar zijn moedertaal en verstaat geen jota Frans of Engels. Tot Marc een Portugees collega ziet komen aanspurten. Marc klamt de man aan en dankzij zijn collega kan hij Agostinho toch deftig interviewen. Doch twee uur later staat de Portugese journalist nog steeds hetzelfde verhaal van Agostinho te vertellen aan al wie het horen wil.
De kleine zuiderse flandrien gaat nog een mooie tourtoekomst tegemoed gaan. Zo zal hij de tour nog 13 keer rijden waarvan zijn beste in 1978 en 1979 waarin hij telkens derde wordt. Ook eindigt hij eens 5de, 6de en drie maal 8ste. Hij zal 11 keer een tour uitrijden. Op 30 april 1985 slaat het noodlot toe voor Agostinho als hij tijdens de vijfde rit van de Ronde van de Algarve vlak voor de aankomst over een hond rijdt. Hij strompelt nog over de meet, maar overlijdt na elf dagen aan een schedelbreuk. Duizenden supporters zaten op zijn begrafenis op hun blote kniën aan de open lijkkist van hun “Tinho” te rouwen. Een volksheld was hun ontnomen! Intussen zijn in zijn thuisland al twee standbeelden opgericht ter zijnen ere ……….
9. Vrijdag 04 Juli 1969, rit acht : Mulhouse – Belfort (131,5 km)
Dirk Goemans was moe. Hij had een paar zware nachten achter de rug : moeilijk in slaap raken, onrustige nachtrust en last van opkomende diarree. Hij had nochtans de ideale voorbereiding achter de rug. Aan die diarree kon Dirk natuurlijk niets doen. Alleen snapte hij maar niet waarom hij zo een slechte nachten had. Feit is dat het hem afmat en dat er de schrik wel inzit vandaag. Weliswaar is het maar een korte rit met maar 131,5 km tussen Mulhouse en Belfort, doch de aankomst ligt op een Col van eerste categorie : de Ballon d” Alsace!! Vandaag is het dus de eerste grote afspraak voor de klassementsrijders.
Goemans weet dat hij vandaag zal moeten harken om met de groep aan de voet van de Ballon d’Alsace te raken. Onderweg zijn er een aantal hellingen van derde categorie, doch deze zou hij moeten aankunnen. Hij was aan het piekeren, want hij zou graag de ronde blijven uitrijden. Ploegrijder Stong Gedong en teammanager B-ART waren deze morgen nog speciaal bij hem langs geweest om hem de nodige moed in te spreken. Hij zou het hard nodig hebben vandaag!
Dirk Goemans kijkt bedrukt aan de ontbijttafelDe Ballon d’ Alsace wordt vandaag dus de scherprechter. Met een totale afstand van 9,5 km en een stijgingspercentage tussen de 6,5 en 7,5 % is deze 1171 meter hoge berg er eentje van eerste categorie. De renners beseffen allen dat het vandaag wel eens een dollemansrit zou kunnen worden. Zeker met mannen als Eddy Merckx, die constant aanvallen en de boel te pas en te onpas in de fik steken.
Er staan nog 125 renners aan de start en het is alweer drukkend warm. De manschappen van Eddy Merckx houden alles rustig onder controle. Gruute Plateau en Tornado Tom houden alles goed samen en er is geen sprake van ook maar enige aanval. Na 40 km is er de eerste beklimming van derde categorie : de Grand Ballon. Hier moeten er al een tiental renners af waaronder Rik Van Looy, Marino Basso en …… Dirk Goemans. Het zal inderdaad lastig worden vandaag. Lucien Van Impe, de neoprof die direct mocht starten in deze tour, komt als eerste boven.
Op de volgende helling (ook derde categorie) Col de la Grosse Pierre, neemt Altig het heft in handen en hij neemt de vlucht vooruit. Enkel de Nederlander Rini Waghtmans kan volgen. Op de top hebben ze één minuut bonus. Het lijkt wel dat het peloton laat begaan. Maar net op dat moment acht Eddy Merckx zijn moment gekomen en hij rijdt in de afzink weg van de groep. Zijn demarrage is zo splijtend dat enkel de Spanjaard Galera en Roger De Vlaeminck in zijn spoor kunnen blijven. In vijf kilometer rijden ze al in het spoor van de twee leiders. Altig fronst de wenkbrauwen naar Waghtmans als Merckx aansluiting vindt. De Duitser weet al hoe laat het is !
Er resten nog 24 km tot aan de voet van de Ballon d’ Alsace. Wie echter denkt dat een gewoon strak tempo aangehouden wordt, komt bedrogen uit. Merckx heeft in de kopgroep resoluut de leiding genomen en vlamt naar de voet van de berg van eerste categorie. De achtervolgers zijn nochtans niet van de minste : Poulidor, Gimondi, Jan Janssen en Pingeon hebben immers de handen in elkaar geslaan. Maar ze komen geen stap dichter, integendeel ze volgen al op 1′45 aan de voet van de Ballon.
Intussen is vooraan Roger De vlaeminck aangereden door een motard. Roger brult het uit van woede en hij begint toch nog aan een drieste achtervolging. Zo komt hij net aan de voet van de laatste klim nog bij de groep Merckx.
De Vlaeminck werd aangereden door roekeloze motardHelemaal achteraan het peloton is het intussen een lijdensweg voor Rik Van Looy. De Keizer van Herentals zwalpt voor de bezemwagen uit en hij zal dan ook buiten de tijdsgrens aankomen vandaag. Nog acht anderen worden op die manier naar huis gereden, waaronder Willy Planckaert. Voor wie het ook een echte helletocht wordt, is Luis Ocania. De Spaanse wonderboy en concurrent van Merckx komt in een korte afdaling zwaar ten val en bezeerd zich aan het hoofd. De beklimming van de Ballon d’Alsace zal vandaag een echte martelgang worden voor Ocania. Zijn hoofdwonde is zo erg dat hij twee dagen later de Ronde zal moeten verlaten.
Intussen is de beklimming aangevat van de laatste Col. Merckx heeft nog niet omgekeken en vlamt de Ballon d’Alsace op als een bezetene. Rini Waghtmans moet er al snel af. Voor de anderen is het aanklampen. Merckx kijkt niet om, blijft steevast in het zadel, zijn pet in de nek en licht schokschouderend. Zo mat hij de tegenstand af.
Altig was niet de beste maat van EddyOp zeven kilometer van de top begeeft ook De Vlaeminck. De achtervolging na zijn aanrijding met een motard is er teveel aan geweest. Uitgeput moet hij lossen. Ook de Spanjaard Galera moet al snel de rol lossen. Zo blijft alleen Altig nog bij de Zwarte van Tervuren. En dat zint Eddy niet. Hij is immers niet vergeten wat Altig hem geflikt heeft in de Ronde Van Italië en daarvoor zal Altig vandaag mogen afzien. Merckx ziet onder zijn oksel door naar de Duitser en ziet dat hij aanstalten maakt om naast Merckx te rijden. Op dat moment schakelt Eddy een tandje bij en laat de Duitser ter plaatse. Altig staat plots geparkeerd en moet de Belg zien wegrijden van hem!
Dat is hier nu sport van het hoogste niveau! Merckx ziet niet meer om en tussen een massa supporters, wel twee rijen dik langs weerszijden van de weg, baant de witte trui zich een pad naar de aankomst. Het is net een engel die de berg komt opgereden, den Eddy in zijn witte trui. In zijn onblusbare drang naar grootse daden is hij veruit de beste van het peloton. Dat is ook de renner die dit jaar de Ronde Van Vlaanderen won door 70 km alleen in de aanval te gaan. De renner die dit jaar Luik-Bastenaken-Luik won met acht minuten voorsprong. Kortom, de beste van de wereld !
Merckx in de heroïsche rit op de Ballon d’ AlsaceMerckx wint deze fabelachtige rit met bijna een minuut voorsprong op de Spanjaard Galera en met 2 minuten op Altig. In de stand heeft hij nu dik twee minuten bonus op Altig. Merckx heeft én de gele trui én de groene trui én de witte trui én de bolletjestrui. Hij zal stilaan aan zijn bijnaam “de kannibaal” toe zijn.
En de Palingrijders? Wel ja, de meesten zijn druppelsgewijs binnengekomen. Een groot deel van de rit hebben ze zich weeral uitgesloofd voor hun kopman en dat eist zijn tol. Maar heuglijk nieuws komt er alleszins van Dirk Goemans : hij is binnen tijd gearriveerd ………
10. Zaterdag 05 juli 1969, rit negen : Belfort – Divonne-les-Bains (241 km)
Het is al vroeg feest in Café De Paling. Niet alleen is er grote euforie over de grootse zege van Eddy Merckx de dag ervoor, maar ook de hoofdsponsor van de ploeg, Dirk Van Der Haeghen( ook wel de Plakker genaamd), is teruggekeerd uit de Tourkaravaan. De Plakker is met veel vertoon het café binnengekomen. Een gesigneerd exemplaar van Eddy Merckx’ gele trui houdt hij triomfantelijk in de hoogte. Een spontaan applaus barst los onder de vurige supporters.
Het café is weeral te klein en het is nog maar middag. Maar de koers en vooral het feit dat er eindelijk na dertig jaar misschien nog eens een landgenoot gaat winnen, is al ruim voldoende om de thuisbasis van De Palingrijders te overrompelen. Cafébaas Gomar puft en puft, Lucie puft omdat Gomar puft en de klanten lachen er mee. Kortom, het is kermis in Eske Merdjië.
In de Tour staat vandaag een overgangsrit op het programma van Belfort naar Divonne-les-Bains over een afstand van 241 km. Niet een vlak parcours dan wel een tocht door de Jura, een gebergte dat zowel in Zwitserland als in Frankrijk gelegen is. Geen spectaculair hoge toppen, dan wel nijdige beklimmingen van derde categorie.
Aan de start heeft iedereen nog de mond vol over de bewogen beklimming van de Ballon d’ Alsace van de dag ervoor. Merckx heeft daar geïmponeerd van begin tot einde. De Palingrijders zijn vol lof over hun kopman. Reindert De Vos beweert dat Eddy de tegenstand nog meer op een hoopje gaat rijden in de Alpen en de Pat Van Ezel lacht smakelijk als een journalist vraagt of Merckx geen schrik heeft dat de overige favorieten de handen in elkaar gaan slaan. De Pat lacht zijn tanden bloot en zegt dat de Palingrijders er zelf wel gaan voor zorgen dat de concurrentie zich niet zal kunnen organiseren. Ook Gino Roeckhout is overtuigd dat de kaarten al geschud zijn ; de kopman zal niet meer plooien, want Merckx is onoverwinnelijk volgens een zelfvoldane Roeckhout.
Kortom De Palingrijders hebben er alle vertrouwen in dat hun kopman de Tour zal winnen. De rush naar de top gisteren was nog maar een “opwarmertje”. De journalisten schreven alles zeer ijverig op. Marc Vijverman, de VRT radioreporter, zat evenwel tevergeefs te wachten op een interview met Eddy Merckx. De Zwarte van Tervuren gaf niet graag interviews en ook Marc Vijverman moest dat ondervinden. Merckx was niet bepaald een veelprater, hij praatte alleen met de pedalen.
De rit zelf ligt al vrij snel in een definitieve plooi. Na één uur koers, waarbij De Palingrijders ostentatief vooraan rijden, ontsnapt de Spanjaard Mariano Diaz. Hij is tevens een ploegmakker van de ongelukkig gevallen Luis Ocania en blijkbaar is dat voldoende om niet te koersen achter hem. Ook het feit dat Diaz in de algemene stand volgt op 23′35” speelt mee. Hij heeft dan ook al snel een maximumvoorsprong van 11′50”. De renner van de fagorploeg vat met de kilometer meer moed om alleen aan te komen en te zegevieren.
De Fagorrenner kreeg een vrijgeleide van De palingrijders.Enkel op veertig km van de aankomst is er een ontsnapping van Rinus Wagtmans. Maar deze ontsnapt enkel maar om zijn landgenoot Jan Janssen voor te zijn. Tussen Wagtmans en Janssen botert het helemaal niet goed. De grimmigheid tussen beiden neemt tijdens de Tour alleen maar toe. Janssen is van de oude generatie en Wagtmans is een opkomend talent. Vandaar de natuurlijke wrevel!
Waghtmans krijgt een andere Spanjaard en ploeggenoot van de ontsnapte Diaz mee. Momene neemt dan ook niet over van een ontketende Wagtmans, maar dat hoeft helemaal niet van de Nederlander. Door het beukwerk van Wagtmans komen de twee tot op bijna twee minuten van de leider. Maar de vermoeide Diaz houdt toch nog stand en met een voorsprong van 1′50” wint hij deze saaie rit. Zijn ploegmakker Momene eindigt tweede voor Wagtmans.De favorieten volgen nog verder in een compact peloton.
De “vijand” van Jan Janssen…Enkel voor een aantal Palingrijders is het geen goede dag : Dirk Goemans sukkelt nog altijd met diarree en Peter Vervoort heeft vandaag de nijdige klimmetjes in de Jura bijzonder slecht verteerd. Ze arriveren beiden op vijf minuten van de winnaar. Ook de eerste luitenant van Merckx, Tommy VDP, heeft een klop gekregen van bijna tien minuten. Maar Merckx zelf maakt zich daar geen zorgen over. Hij heeft zelfvertrouwen te over en ziet de komende twee weken met een grote zelfzekerheid tegemoet.
11. Zondag 06 juli 1969, rit 10 A en 10 B : individuele tijdrit in Divonne-les-Bains ( 8,3 km ) en namiddagrit Divonne-les-Bains - Thonon-les-Bains ( 136,5 km)
Peter Vervoort ligt languit op zijn bed te piekeren. Hij weet nog altijd niet hoe hij gisteren zo een klop van de hamer gekregen heeft in het Jura-gebergte. Hij had vooraan moeten zitten, waar hij absoluut nodig was voor het kopwerk. Maar hij kon zelfs met moeite een zieke Dirk Goemans volgen. Deze voormiddag was al evenmin een succes. In de individuele tijdrit had hij maar liefst een dikke minuut aan zijn broek, dit terwijl de chronorit maar over een afstand van 8,3 km ging.
Terwijl hij een half uurtje op zijn bed ligt uit te rusten spoken allerlei muizenissen door zijn hoofd. Is hij nu al leeggereden? Zal hij net als zijn kamergenoot Dirk Goemans ziek worden? Of is het louter een kwestie van de knop in zijn hoofd om te draaien? Hij heeft alleszins de volledige steun van zijn ploegmakkers én van Eddy. Ook Stong Gedong en Andre Versteels zijn al deze middag op hem komen inpraten. Want ze beseffen maar al te goed hoe belangrijk Peter Vervoort is voor hun team in de komende ritten. De Alpen staan immers voor de deur en daar is Peter broodnodig voor het nodige kopwerk. Samen met de Pat Van Ezel en Tommy VDP wordt hij geacht een verschroeiend tempo op te leggen op de eerste cols van de dag.
Een hier nog feestende Peter rijdt een bijzonder moeilijk parcours in de Tour’69 !De tijdrit van deze voormiddag is ondertussen al een klein uurtje achter de rug. De laatst aangekomen renners hebben amper een uur de tijd om te eten en zich dan weeral klaar te maken voor de namiddagrit naar Thonon-les-Bains. Deze voormiddag was het weliswaar maar een bescheiden tijdrit, maar wel voldoende voor Eddy Merckx om de puntjes op de ï te zetten. Hij won de chronorit over 8,3 km met een voorsprong van 2 seconden op zijn rivaal Rudi Altig. Derde was Charly Grosskost op 10 seconden, Roger Pingeon vierde op 15 ” en Poulidor was vijfde op 16″. Verdienstelijk was de zesde plaats van Roger De Vlaeminck. Hij moest 19″ toegeven op de geletrui.
Merckx haalde een gemiddelde snelheid van 49,61 km/h wat betekende dat de magische grens van 50 km/h steeds dichterbij komt . Ook hier zou Merckx later nog de bakens verzetten en chronoritten neerzetten tegen meer dan 50 km/h. Merckx , een monument van het wielrennen.
Aan de start van de rit in lijn verschijnen nog 113 renners van in totaal 130 gestarte coureurs. Vooral de hitte van de eerste tourweek speelt hierin mee. Maar ook het gebeuk en het hoge tempo van de ploeg van Merckx speelt hierin een rol. Een aantal wielrenners zitten al op het tandvlees en de eerste week is nog maar pas gedaan! De tijdrit van deze voormiddag toont evenwel nog geen verval van de topfavorieten en dat heeft Merckx onthouden. In de Alpen zal hij opnieuw toeslaan en proberen de toppers op achterstand te rijden.
Na een paar kleinere ontsnappingen van in het begin van de rit, is het nu de beurt aan Michele Dancelli. Deze Italiaan is nog maar pas terug ingelopen, als hij bij de hergroepering onmiddellijk terug een demarrage plaatst. Andres Gandiaras is de enige die meejumpt en ditmaal blijkt een lange ontsnapping succes te hebben. De Palingrijders rond Merckx laten alleszins begaan en de andere renners hebben er blijkbaar ook geen zin in. Het is immers terug tropisch warm aan het worden en in het peloton jagen ze nu blijkbaar liever op drank dan op een paar ontsnapten. En zo lopen Dancelli en Gandiaras op km 90 al een dikke vijf minuten uit!
Een bijzonder sterke Dancelli voerde een sterk nummertje op !Imiddels speelt zich achteraan de wedstrijd een drama af : Luis Ocania zwalpt meer en meer over de weg en zijn ploegmaten moeten hem op iedere helling naar boven duwen. Ocania’s hoofdwonde is er niet op verbeterd. Tourdirecteur Goddet smeekt dan ook aan Ocania om af te stappen en zich te laten opnemen in het ziekenhuis voor verder onderzoek. Waarmee Ocania dan uiteindelijk ook instemt. Deze tour zal voor de Spanjaard een bittere nasmaak blijven hebben!
Intussen speelt Dancelli vooraan met de pedalen. Hij doet veruit het meeste kopwerk en is vastbesloten om zijn medevluchter vandaag het nakijken te geven. Dancelli heeft overigens een belangrijke reden om vandaag in de aanval te trekken en te winnen : hij weet immers dat de grote patron van ‘Alimentari Molteni s.a.s.’ , Ambrosio Molteni , aan de aankomst staat te supporteren voor zijn team.
Achter de vluchters zijn het alweer De Palingrijders die het mooie weer maken. Samen met hun kopman leggen ze het peloton een strak tempo op zodat de andere favorieten al lang blij zijn te kunnen volgen. Enkel de onverbeterlijke Rinus Wagtmans ontsnapt weer en gaat zijn huzarenstukje van gisteren terug opvoeren. Het is duidelijk dat Jan Janssen het bijzonder lastig heeft met deze jonge Nederlander. Vooral Janssen’s uitspraak dat hij nog steeds de beste <nederlander is en dat Wagtmans nog niet aan zijn enkels kan, heeft bij Wagtmans de stoppen doen doorslaan. Daarom legt hij iedere dag Janssen het vuur aan de schenen en is hij vastbesloten om in Parijs vóór Jan Janssen te eindigen.
De laatste kilometers zijn intussen ingezet en het is duidelijk dat of Dancelli of Gandarias de rit gaat winnen. Dancelli perst er in de laatste kilometers nog een versnelling uit en Gandarias moet het hoofd buigen. Het wordt de zesde zege van het seizoen voor de Italiaan, de 66 ste in zijn carriere. Dancelli zal trouwens later dit jaar derde worden op het WK te Zolder!
Gandarias was niet sterk genoeg om Dancelli te verontrusten!Rinus Wagtmans wordt derde op anderhalve inuut en een 30 seconden later wint Marino Basso de spurt om de vierde plaats. Roger De Vlaeminck is terecht vijfde en wordt zo opnieuw leider in de puntenstand! De groene trui kan hij vandaag dus weer omgorden. Hij staat daar dan ook op het podium zo fier als een gieter tussen de bloemenmeisjes Saskia en Peggy. Wat een mooie foto 
Marc Vijverman, de radioreporter van dienst, is dan ook fier als een gieter als De Vlaeminck een kort interview wil geven. Daarin bevestigt hij dat hij resoluut voor het groen gaat in Parijs. Feit is dat deze neoprof al tijdens zijn eerste profjaar hoge ogen werpt. Het zal dan ook een grote mijnheer worden in het wielrennen …….
12. Maandag 07 Juni 1969, Elfde rit : ‘Thonon-les-Bains’ – Chamonix (111 km)
Vandaag is de eerste echt spannende dag voor radioreporter Marc Vijverman want het is de eerste dag in de Alpen. Marc komt evenals De Palingrijders uit Sint-Lievens-Esse en is dan ook fier als een gieter dat zijn parochianen aan de zijde van de grote Eddy Merckx mogen strijden.
Marc is een bevlogen radioreporter. Zijn verhalen van op de motor worden in alle huiskamers van Vlaanderen druk beluisterd. Telkens zit de luisteraar op het puntje van zijn stoel als de reporter de lotgevallen van de renners op bijna lyrische toon vertelt. In feite is Marc de radio, hij woont er in. De Ronde Van Frankrijk is voor de Vlaamse supporter die thuis naar de radio luistert, ook een stuk Marc Vijverman. Hij is een spraakwaterval, een woordenkunstenaar, een monument op de motor van de live-verslaggeving.
Daarenboven is hij zeer objectief en bericht hij met evenveel overtuiging over de buitenlanders als een Gimondi, Poulidor, Jan Janssen en Rinus Wagtmans. En hij heeft het niet alleen voor de “groten”, neen hij kan even lyrisch spreken over de mindere goden, de wroeters, de helpers en de sub-toppers. Kortom, Marc Vijverman voelt zich steeds thuis in de tourkaravaan en krijgt van alle renners het nodige respect.
Vandaag staat dus de eerste Alpenrit op het programma. Er staat een vrij strakke wind en de etappe loopt over een afstand van 111 km. Twee beklimmingen staan op het menu : de Col de la Forlaz in Zwitserland (eerste categorie) en een slotklim juist voor het binnenrijden van Chamonix (tweede categorie). De wind staat in het voordeel en de renners zetten er direct de vaart in. Het gemiddelde zakt bijna nooit onder de 50 km/h. De Palingrijders zijn vooraan het peloton te vinden. Een herboren Peter Vervoort, een steeds beter wordende Dirk Goemans, een attente Steve Prilmans en de jonge Reindert De Vos geven het tempo aan. Merckx zit, omringd door zijn luitenant Tommy VDP, Mario Grootjans en Gino Roeckhout, een tiental plaatsen verder. De waterdragers van dienst zijn ditmaal Gruute Plateau en Tornado Tom. Wat zeker geen sinecure is gezien het heel hoge tempo.
Plotseling is er een aanval van Ferdinand Bracke. De Waal, die er een erbarmelijk slechte eerste week opzitten heeft, verrijst als het ware uit zijn as. Vrijwel onmiddellijk heeft hij een mooie voorsprong van om en bij de minuut, deels te verklaren door het afstopwerk van zijn Peugeotmakkers. Als Bracke een voorsprong bijeensprokkelt van bijna twee minuten is dat het startsein van Eddy Merckx om zijn Palingrijders jacht te laten maken. Want Bracke is een tijdrijder en kan zo een voorsprong makkelijk consolideren. De Palingrijders krijgen in de achtervolging zelfs steun van Felice Gimondi, Jan Janssen en Poulidor. Merckx kan bijgevolg niet anders dan zelf meedraaien!
Een goede tijdrijder die Bracke !Er wordt in deze rit een ommetje gemaakt via Zwitserland. Daar staat immers de beklimming van de Col de la Forlaz. Een berg van eerste categorie met een lengte van 16km. Geen al te hoog stijgingspercentage evenwel : meestal 6,6% met pieken tot 9%. Het tempo van Bracke stokt vrijwel onmiddellijk bij de eerste hectometers van de col. Marc Vijverman zit met zijn motorijder Marc de Ket, net naast de Peugeotrenner. Hij beschrijft in geuren en kleuren de aftakeling van de tijdrijder Bracke. Menig Vlaams radioluisteraar krijgt er koude rillingen van als Marc beschrijft hoe Bracke bovenmenselijke inspanningen moet leveren om zijn voorsprong niet onmiddellijk kwijt te spelen.
Achter Bracke vormt zich een kleine kopgroep met onder andere Eddy Merckx, Poulidor, Gimondi, Wagtmans, De Vlaeminck, Van Impe en Janssen. Ook Tommy VDP, Peter Vervoort en de Pat Van Ezel zijn er nog. Ze trekken de kop en doen menig renner naar adem happen. Vooral Gimondi en De Vlaeminck hebben het zeer hard te verduren. De Palingrijders voelen zich steeds meer in hun sas. Een herboren Peter Vervoort verhoogd, na een teken van de kopman, gevoelig het tempo. Want Merckx heeft de lijdende Gimondi in het oog en wil hem kwijt voor de top bereikt wordt!
Op vijf kilometer van de top beschrijft Marc Vijverman hoe Ferdinand Bracke door een ontketende Lucien Van Impe wordt ingehaald en ter plaatse gelaten. Vrijwel onmiddellijk volgt motorijder De Ket, de als een hinde klimmende Van Impe. Ook met Van Impe voelt de radioreporter zich verwant, want de renner komt uit het nabijgelegen Oost-Vlaamse Erpe-Mere. Met zijn poëtische taal hemelt Vijverman de kleine Van Impe op tot een klimmende bergreus. Enkel de Spanjaard Lazcano, van de KAS-ploeg, kan Van Impe volgen. Ze worden wel op de hielen gezeten door een fel uitgedunde groep achtervolgers waarbij de Palingrijders nog steeds de forcing voeren. Een verbeten Peter Vervoort en een al even gemotiveerde Tommy VDP leveren vooraan een strijd op leven en dood. Merckx ziet de concurrenten één voor één sneuvelen.
Kort voor de top is er dan een hergroepering, want het beulenwerk van de twee overgebleven Palingrijders heeft zijn vruchten afgeworpen. Tot Roger Pingeon een demarrage plaatst. Enkel Merckx beantwoordt ze. Op de top van de col de la Forlaz komt de Fransman als eerste boven voor Merckx die op tien seconden volgt. Een verbluffende Van Impe volgt als derde op zestien seconden. En dan volgt een adembenemde afdaling waarbij Merckx al snel tot bij Pingeon komt. Van Impe moet hier de rol lossen, want hij is meer een begenadigd klimmer dan daler!
Van Impe, een gevleugeld klimmer van Erpe-Mere.Twee leiders dus. De laatste col van tweede categorie is een maat voor niets, want beiden overschrijden samen de top. Ook hier is Pingeon de eerste die de top overschrijd. Merckx volgt gedwee. Er zijn dan nog een zes kilometer te gaan tot de meet. Tot nu toe zijn de Fransen onzichtbaar gebleven. Misschien wordt vandaag de grote dag, een Alpenrit dan nog wel. Marc Vijverman is intussen met motard De Ket tot naast de leiders gekomen. Koersdirecteur Goddet is woedend en stuurt de moto vooruit.
De koninklijke spurt tussen de twee Tourfavorieten komt er echter niet. Eddy Merckx laat zich op 300 meter van de meet al uitbollen en zo krijgt Pingeon de ritzege cadeau. Wat belangrijker is voor Merckx is dat de concurrentie vandaag een serieuze tik gekregen heeft : Van Impe wordt derde op anderhalve minuut en Jan Janssen en Gimondi stranden op dik twee minuten. Er gaan nu echter wel veel speculaties de ronde : Waarom is Merckx pas tweede, kon hij niet beter, waarom was Pingeon telkens de eerste bovenop de cols, zou Merckx moe geweest zijn, kan hij echt niet beter?
Marc Vijverman weer wel meer : hij is ervan overtuigd dat Merckx, Pingeon liet winnen opdat het Franse publiek op die manier wat gesust wordt. Want tot nu toe waren de Fransen nergens. Met andere woorden, Merckx is een meester-tacticus volgens de radioreporter !
Heeft Merckx de Fransman Pingeon laten winnen?In de stand doet Merckx een gouden zaak. Hij is nu comfortabel leider met 5’21” voorsprong op Roger Pingeon en met 6’45” op Poulidor. De eerste Alpenrit is goed verlopen voor de kannibaal. En daarbij moet hij ook De Palingrijders bedanken, want ze hebben vandaag een dijk van een Alpenkoers gereden. Hoofdsponsor Van Der Haeghen zit dan ook te glunderen aan de toog van het lokaal van de Palingrijders. En hij doet daarbij al direct een stoutmoedige uitspraak : Als Merckx de Ronde wint betaalt hij ……. EEN VAT PILS!
13. Dinsdag 08 juli 1969, rit 12 : Chamonix-Briançon (220,5 km)
Briek Schotte loopt er verweesd bij deze morgen. Er zijn diepe groeven in zijn zo al verweerde voorhoofd. De Flandrien onder aller Flandriens is al heel vroeg uit de veren en ijsbeert heen en weer in de inkomhal van het rennershotel. Briek zit met grote zorgen, want zijn Flandriaploeg draait langs geen kanten. Zowel Pol Mahieu als Noël Van Clooster kampen met ernstige blessures en het is voor die twee renners de laatste ritten al telkenmale een strijd geweest om binnen de tijdsgrens te arriveren.
Maar er is nog meer aan de hand : Briek’s poulain en toekomstige rondehoop in bange dagen, Roger De Vlaeminck, klaagt sedert gisterenavond over pijn in de schouder. De Belgische kampioen wijdt deze pijn aan zijn valpartij aan de voet van de Ballon d’ Alsace waar een motard hem te val bracht. Maar Briek weet wel beter. Hij weet dat het niet alleen de fysieke pijn is die Roger De Vlaeminck parten speelt. Het zit hem evenzeer in het” koppeke” van zijn renner. Daarvan is Schotte overtuigd.
Toen Briek zelf nog renner was .Zo was Briek’s poulain reeds te zelfzeker geworden. De Vlaeminck dacht al aan eindwinst in de puntenstand en zag zichzelf al op het eindpodium staan met een groene trui om de lenden. Meer zelfs, hij dacht eraan om binnen de twee jaar de Tour te kunnen winnen. Briek hield niet van zo een praatjes. Een renner kon maar op één manier bewijzen dat hij de beste was en dat was antwoorden met de pedalen. Rijen, stoempen op die pedalen …. Dat moest er gebeuren. Maar geen praatjes maken en zeker niet beginnen zweven zoals Roger De Vlaeminck . De ontnuchtering was er dan ook snel als De Flandriarenner gisteren moest lossen van een uitstekende Eddy Merckx. En hier zat hem juist het probleem volgens Briek : De Vlaeminck kon door zijn harde rennerskop, door zijn koppigheid niet toegeven dat Merckx hem zo vernederd had. En juist dat speelde hem parten. Natuurlijk twijfelde Briek niet dat hij pijn had in de schouder, maar aan de mentale tik twijfelde hij al evenmin!
Wat er ook niet goed uitzag waren de weersvoorspellingen. Armand Pien had het al van de avond ervoor voorspeld : in West-Europa zou het vandaag veel regenen en dat zou gepaard gaan met een heuse zomerstorm. Jacques Goddet en Felix Lévitan zagen de koninginnenrit al in het water vallen. Ze hadden zelfs ernstige twijfels over de beklimmingen van vandaag want de Méteo voorspelde sneeuwval vanaf 2000 meter hoogte. Dat uitgerekend vandaag dan de beklimming van de Galibier geprogrammeerd staat! Met zijn hoogte van 2.646 meter zitten de renners vandaag op het dak van de Ronde. Naast de Galibier moeten er eerst nog twee andere cols overwonnen worden : de Col de la Madeleine en de Col de Télégraphe. Beiden van tweede categorie.
Gezien de lange afstand en de beklimming van de Galibier, moeten de renners vroeg uit de veren vandaag. Reeds om acht uur zijn de eerste renners al aan het vetrek om het controleblad te tekenen. Er hangt een hardnekkige mist in de vallei en de wolken worden steeds maar grijzer en dreigender. Het zal een apocalyptische dag worden !
Al na 25 km stappen de eerste renners in de volgwagen. Hier verliest de bezorgde Briek Schotte zijn eerste renner van de dag : Mahieu kapt er mee. De pijnen zijn niet meer te harden. De Palingrijders daarentegen zijn actiever dan ooit. Ook nu controleren zij de koers en als de Vlaming André Poppe ten aanval trekt, zijn er twee Palingrijders mee. Met nog en Spanjaard en een Fransman probeert Poppe voorop te blijven, maar Gruute Plateau en Tornado Tom weigeren alle verdere medewerking. Tijdens de beklimming van de Col de la Madeleine is er een hergroepering. Een beresterke Pat van Ezel en Tommy brengen de achtervolgers terug. De Col de la Madeleine is 26 km lang en heeft een hoogte van 1.195 meter. De stijgingspercentages schommelen enorm : van 9% naar plots 3% om dan weer naar 9 % te gaan. Geen ideale beklimming dus om een gelijkmatig tempo te rijden. Maar op zo een beklimming voelen de Pat van Ezel en Tommy zich als een vis in het water.
Plots begint het hard te sneeuwen en binnen de kortste keren breekt er een sneeuwstorm los op de flanken van de Madeleine! Nu is het vechten tegen de koude, tegen de berg en tegen de sluipende ontreddering! De weg kleurt wit, een wit sneeuwgordijn belemmert vele renners ernstig het zicht. De Spanjaard Gandarias komt uiteindelijk als eerste boven. Merckx en Roger Pingeon volgen op 30”. En dan begint een helse afdaling naar de voet van de col de Télégraphe. Renners halen halsbrekende toeren uit om vooraan alsnog aansluiting te vinden. Zo ontstaat een kopgroep van 25 renners met de voornaamste favorieten. Ook drie Palingrijders zijn nog aanwezig in deze selecte groep : Tommy, de Pat van Ezel en een zeer verdienstelijke Mario Grootjans.
Wie de boot gemist heeft is de Nederlander Jan Janssen. Hij is de enige van de Tourfavorieten die niet in de goede ontsnapping zit. Janssen beseft vandaag dat hij niet meer zal moeten hopen op een tweede tourzege, want de benen willen duidelijk niet mee vandaag. Wie er wel bijzit vooraan is zijn intussen beruchte tegenstander Wagtmans. Deze laatste heeft vandaag, ondanks de vele ontberingen op de cols, een bijzonder gevoel : hij zal zonder tegenslag de eerste Nederlander worden in de Tour 69.
De groep Merckx rijdt onder het commando van Tommy VDP, Mario Grootjans en de Pat van Ezel naar de voet van de Col de Télegraphe. Daar zullen ze proberen om gezamenlijk de beklimming tot aan de top vol te houden. Daarna zal een korte afdaling volgen om tenslotte de beklimming van de bevreesde Galibier aan te vatten. Dat laatste zal dan door hun kopman moeten gebeuren.
En zo geschiedt. Het is vooral de eerste luitenant van Merckx, Tommy VDP, die er een echte ravage van maakt op de Télégraphe. Onder zijn gebeuk dunt de groep uit van 25 naar 16 renners. Nog vijf Belgen zitten dan vooraan: Tommy, Merckx, Van Springel, Poppe en een aanklampende Grootjans. De Pat van Ezel heeft al een tijdje moeten lossen.
Merckx komt als eerste boven en nog een klein groepje met Gimondi, Pingeon, Van Springel en Poulidor volgt in Merckx’ spoor. Wat later zal een ontketende Rini Wagtmans nog net aansluiten, alvorens de Galibier beklommen wordt.
Net als de renners aan de beklimming beginnen, breekt de zon door. Meteen het sein om in groep verder te rijden. Het is alsof er een gewapende vrede heerst, gelijk alle resterende favorieten blij zijn dat Jan Janssen vandaag uitgeschakeld is. Maar dat is buiten Herman Van Springel gerekend. Hij plaatst een “Zoetemelk-demarrage” en op zijn kousevoeten rijdt hij meter per meter weg. De anderen laten begaan. Van Springel heeft al snel dertig seconden en gezien zijn tijdrijderskwaliteiten zullen ze hem niet vlug bij de kraag vatten.
Van Springel houdt stand en wint de koninginnenrit met maar liefst twee minuten voorsprong op de achtervolgende groep, waarvan Merckx tweede wordt. Wagtmans is derde vóór Gimondi en Poulidor. Voor Herman kan de dag echter niet meer stuk. In een interview met Marc Vijverman vertrouwt hij ons toe dat zijn vrouwtje hoogzwanger is en dat deze ruiker bloemen alvast voor haar zijn.
Herman Van SpringelWie een minder goede beurt maakt is Jan Janssen : hij eindigt op 20 minuten van Van Springel! Wie al helemaal niet aankomt is Roger De Vlaeminck. Als een hoopje ellende is hij net voor de top van de Galibier in de bezemwagen gestapt. Totaal ontredderd ! Briek zijn voorgevoel had hem niet verloochend ……..
14. Woensdag 09 juli 1969, rit dertien : Briançon – Digne (198 km)
Na twee dagen van regen en sneeuw is de zon terug van de partij. Dit is naar de zin van Steve Prilmans. De Palingrijder voelt zich steeds beter in zijn sas en zijn vormpeil groeit al naargelang de Ronde vordert. Waar tot gisteren vooral de Pat Van Ezel en Tommy het commando aangaven in de Alpencols, voelt hij dat het nu wel eens zijn beurt zou kunnen worden.
De lange kilometers dat hij het peloton al op sleeptouw genomen heeft tijdens de vlakke ritten, werpen stilaan hun vruchten af. Vandaag staan immers twee cols van eerste en een col van tweede categorie op het menu. Na vijftig km is er de beklimming van de Vars, gevolgd door de Col de Coroban (na 100 km). Tenslotte is er ook nog een klim van tweede waarvan de top ligt op 16 km van de aankomst. In totaal fietsen de renners over een totaalafstand van 198 km van Briançon naar Digne. En Steve voelt dat het vandaag zijn dagje zal zijn.
Hij heeft met de Pat van Ezel een duidelijke afspraak gemaakt : als Steve’s benen het eerste uur goed aanvoelen, zal hij het sleurwerk op de cols voor zijn rekening nemen. De Pat van Ezel is er niet rouwig om, want hij heeft al twee dagen reuzenwerk verzet voor kopman Merckx. De Pat heeft er een zodanig tempo opgelegd tijdens de beklimmingen dat hij talloze keren het woordje MERDE of het Italiaanse schimpwoord ASSASSINO hoorde vallen achter zijn rug. De Pat vond dat fijn als de tegenstanders zaten af te zien. Hij wist maar al te goed wat het was om boven je limieten te moeten fietsen in de bergen.
Een sterke Steve loodste Merckx over de col de VarsMaar goed, Steve zou vandaag overnemen. Prilmans is een hardrijder en om kilometers lang te beuken aan de kop van het peloton, daar vindt hij niets aan. Integendeel, net als de Pat van Ezel heeft hij dikwijls leedvermaak als hij de volgers pijn doet. Dat geeft hem een kick.
Intussen start de rit aan een rustig tempo. Het sein voor twee Spanjaarden om aan te vallen : Luis-Pedro Santamarina en Gabriël Mascaro. De Palingrijders laten begaan want de twee ontsnapten volgen beiden in de algemene klassering op ruim een uur van hun kopman. Na goed dertig kilometer hebben ze al een voorsprong van ruim zeven minuten!
Aan de voet van de eerste col van 1ste categorie neemt Steve Prilmans het heft resoluut in handen. Een verraste Tommy VDP laat hem begaan. Het is duidelijk dat Steve woord gaat houden. Door het hoge tempo van Steve komt Merckx onmiddellijk in zijn spoor, gevolgd door Gimondi en Pingeon. De rest volgt allemaal op een lint! Zo hard gaat Steve ervandoor. Merckx zegt niets en voelt de anderen kraken achter hem. Hij vindt Steve’s inspanning een teken van vriendschap en zal hem na de koers dan ook uitgebreid bedanken in een interview met Marc Vijverman!
Col de VarsDe twee Spanjaarden vooraan houden evenwel goed stand. Natuurlijk kunnen ze wel een stukje klimmen. En het feit dat ze vooraan rijden en opgejut worden door de talrijke supporters speelt in hun voordeel : ze gaan er alleen maar beter door rijden! Op de top hebben ze zelfs hun voorsprong uitgebouwd tot maar liefst 9′30″. De achtervolgende groep komt onder leiding van een oersterke Steve boven met de voornaamste favorieten in het wiel. Wie het minder goed vergaan is op de flanken van de Vars is de Limburger Pieter Nassen van de Flandria ploeg. Hij moest er al in de beginmeters van de klim af en is tenslotte in de bezemwagen gestapt. Briek Schotte is dan ook totaal ontdaan als hij dat nieuws verneemt via radioreporter Marc. Deze morgen had een uitgeputte en gekwetste Noël Van Clooster ook al de handdoek in de ring gegooid. Er blijven nu nog slecht vier Flandria renners over. Den Briek zou liever naar huis terugkeren want zelf op de fiets kruipen , neen daarvoor is het te laat 
De afdaling van de Col de Vars gebeurt aan een matig tempo. Er worden geen risico’s genomen en dat geeft de twee ontsnapte Spanjaarden nog meer voorsprong : in het dal hebben ze nu al 13 minuten! Maar dat zal niet verder oplopen want de beklimming van de tweede col is ondertussen aangevat. Ook hier is er een beresterke Steve die het tempo direct opdrijft. Ditmaal is het een 19 kilometer lange smalle bergpas. Hier en daar gaapt zelfs de afgrond! Gelukkig moeten ze hier enkel maar klimmen!
Mascaro eindigt derde in de rit op 22″Radioreporter Marc Vijverman is intussen naast de achtervolgende groep komen rijden. Steve hoort hem opgewonden bezig over de prachtprestatie van Merckx en zijn Palingrijders. Hij wordt stilaan gek op de moto.
Plots springt Roger Pingeon weg. Steve moet evenwel passen en het is Eddy Merckx die onmiddellijk een antwoord biedt aan de Fransman. Op een fractie van een paar seconden is hij al bij Pingeon en Merckx neemt zelfs onmiddellijk over. Pingeon kan alleen maar toekijken en aanklampen bij een ontplofte Merckx! In amper drie kilometer haalt Merckx 8 minuten in op de twee koplopers. Pingeon moet natuurlijk de rol lossen en met nog 10 km voor de top is Merckx alleen. Hij temporiseert evenwel en gaat rustig alleen naar de top van de Coroban.
De kannibaal gooit weer hoge ogen en de tegenstand is zodanig verbluft dat er achter Merckx geen deftig antwoord gevonden wordt op zijn demarrage. De favorieten beginnen stilaan te beseffen dat de winnaar van de Ronde voor hen uit rijdt. De twee Spanjaarden komen nog in elkaars gezelschap boven op de top. Merckx volgt op 2′20″ en de rest van de favorieten heeft nog een achterstand van 3′10″. Nog iets verderop volgen vier Palingrijders : de Pat van Ezel, Steve Prilmans, Tommy VDP en Peter Vervoort, de betere klimmers onder de Palingrijders dus.
In de afdaling komt Merckx bij de twee koplopers en ook Gimondi en Pingeon kunnen vooraan nog aansluiting vinden. Met vijf gaan ze dan de laatste klim van de dag tegemoet. Op deze klim delen Gimondi en Pingeon nog wat prikjes uit, maar Merckx laat zich niet ringeloren. Met vijf man komen ze samen boven. De twee Spanjaarden die al een ganse dag in het verweer zijn, maken dus nog steeds deel uit van de kopgroep. Een glansprestatie .
De afdaling is evenwel zeer gevaarlijk. Iets naar de hand van de geweldenaar die Merckx is. Enkel Gimondi kan Merckx volgen en ze slaan dan ook een kloof op de rest. De ritwinst gaat tussen deze twee gaan. Merckx kijkt niet om en draaft maar door aan meer dan 60km/h. Gimondi is niet bij machte om over te nemen en zo gaat Merckx ook de laatste kilometer in. Maar wie denkt dat Gimondi zijn laatste restjes kracht gaat gebruiken om Merckx alsnog te verslaan in de ultieme spurt vergist zich deerlijk. Gimondi raakt zelfs niet eens meer uit het wiel en komt na Merckx stikkapot over de meet.
Gimondi mocht al blij zijn om Eddy te kunnen volgen!Merckx heeft dus weeral eens gedemonstreerd wie de beste is. Hij loopt in de algemene stand uit op Pingeon en heeft nu een voorsprong van 5′43″. Derde is Gimondi op 7′29″ en vierde Poupou op reeds 9′41″. Het is nu wel duidelijk : er staat gewoon geen maat op de Belg Merckx. Zelfs zijn Palingrijders zijn niet uit hun evenwicht te brengen. De tegenstand begint de moed te verliezen en we zijn nog maar halfweg ……..
15. Donderdag 10 juli 1969, rit 14 : Digne – Aubagne (161,5 km)
Stong Gedong is een gelukkig man. De Tour verloopt voor hem en zijn manschappen voorbeeldig. Eddy Merckx is gewoon de beste en de ploeg rond Merckx is nog de enige die voltallig is in deze Ronde. Ze omringen hun kopman dan ook heel voorbeeldig!
Wie minder gelukkig ogen , zijn de journalisten. Er zijn de laatste dagen al ettelijke kolommen volgeschreven over de absolute suprematie van Eddy Merckx. Ook de Tv-commentatoren zijn vol lof en bewondering voor de exploten van die jonge Belg : “Merckx wikt en beschikt, is het ooit gebeurd dat er een renner zo superieur was, hij legt de Tour zijn tempo op, hij is omringd door de beste renners van het peloton, ……..” En ga zo maar door.
Maar hier en daar beginnen ook kritische geluiden de kop op te steken. Vooral de Franse pers begint met wat gif te spuiten. Ze vinden het niet leuk meer. Hun toon in hun kritische columns begint zelfs lichtjes hatelijk te worden.. Temeer de Fransen er zelf nog niet veel van gebakken hebben. Enkel hun Roger Pingeon heeft al een rit mogen meepikken en dan nog wel omdat Merckx niet volop meespurtte om de overwinning.
Het gezeur over Eddy wordt evenwel weggelachen door ploegleider Stong Gedong. Stong weet van aanpakken en lacht cynisch alle kritische bemerkingen weg. Zoals steeds is hij stoïcijns kalm en laat hij niet in zijn kaarten kijken. Hij kan wel een bulderlach niet onderdrukken als een Frans journalist vraagt of het Stong is die beslist welke ploeg er mag winnen. Neen, Stong regelt niets, het is enkel Merckx die de wedstrijd voor een groot deel bepaalt. Hij maakt de koers, hij geeft de nodige directieven aan zijn helpers. Stong heeft het eigenlijk niet zo moeilijk in de Tour. Hij geniet alleen maar van de exploten van zijn renners.
Stong Gedong hier in een goede bui met zijn renner Steve PrilmansOf zoals Stong gisterenavond in het rennershotel aan radioreporter Marc Vijverman toevertrouwde : “ Mate is de essentie van gezond verstand en ware wijsheid.”. Waarop Marc hem dan ook liet ontvallen dat die uitspraak geldt voor iedere normale mens, maar zeker niet voor Eddy Merckx want die is volgens de radioreporter niet normaal! Waarop Stong dan weer in een onbedaarlijk lachen schiet.
Na drie Alpenritten gaat de tocht vandaag van Digne naar Aubagne, over een afstand van 161,5 km. Een overgangsrit waar vandaag een aantal vrijbuiters misschien wel de vrijgeleide kunnen krijgen om een monsterontsnapping op te zetten. De tocht naar de Middellandse Zee wordt dan ook als een soort “rustdag” aanzien, want de meeste renners willen vandaag wat uitrusten na de zware Cols van de voorbije dagen. Ook De Palingrijders hopen stiekem op rust, want de voorbije twaalf dagen hebben ze al bergen werk verzet : op kop gereden, meegeweest in talrijke ontsnappingen, vluchtpogingen geneutraliseerd, Eddy Merckx uit de wind zetten, …
En in de beginfase lijkt de wens van de meeste renners bewaarheid te worden. De Palingrijders controleren evenwel het geheel, maar daarvoor moeten ze niet veel inspanningen doen. Na 95 km, op het punt van de eerste bevoorrading, is er nog een compacte groep. Er zijn zelfs geen renners geweest die een monstervlucht voor ogen hadden. Het is trouwens terug een zwoel weertje vandaag. In de verte zien de renners wel dreigende wolkenmassa’s.
Aankomst lag in AubagneNa 100 km is er een vliegende spurt. Flandria-renner Eric Leman neemt daar de punten (en de premie) mee en van deze schermutseling maakt de Belg Jaak De Boever, ook een Flandria-renner, van de gelegenheid gebruik om een ontsnapping op te zetten. Riotte en Abrahamian glippen met De Boever mee. Wat later sluiten nog vijf renners aan : Gerben Karstens, Gandarias,, Beugels en natuurlijk twee Palingrijders : Dirk Goemans en Reindert De Vos. Als iets later ook niemand minder dan Felice Gimondi komt aansluiten is dat ook het teken voor Merckx om eveneens de jump te wagen tot bij de koplopers. Tien renners voorop dus met twee van de favorieten op de eindzege in de Tour. Grote afwezigen zijn terug Roger Pingeon en Raymond Poulidor. Ze zijn terug aangewezen op achtervolgen!
Merckx weet natuurlijk dat er in het peloton zal gejaagd worden op de kopgroep en prijst zich gelukkig met de twee aanwezige Palingrijders. Hij vraagt dan ook aan Dirk Goemans om resoluut de kop te trekken. Hardrijder Goemans doet niet liever en hij trekt de groep van 10 zowaar op één lint. In het peloton zijn het de ploegen van Poulidor en Pingeon die de achtervolging leiden.Tot hun groot ongenoegen storen de makkers van Merckx regelmatig door zich tussen de achtervolgers te wringen. Ook neutraliseren ze diverse ontsnappingen. Poupou en Pingeon kunnen alleen maar machteloos toekijken hoe hun achterstand toeneemt tot bijna 1 minuut.
In de kopgroep zijn er intussen een aantal renners los afgereden door het moordend tempo van Dirk Goemans. Hij is blijkbaar goed hersteld van zijn diarree en beukt er maar op los. Op 20 km van het einde moet Dirk evenwel ook de strijd staken, leeggereden als hij is. Met nog vier man snijden ze de finale aan : Gimondi, Gandarias, Reindert en Merckx. Het tempo wordt nu verder onderhouden door de jonge Palingrijder die vandaag een heel sterke indruk maakt.
De aankomst is gelegen op de sintelbaan van Aubagne. Wie daar als eerste de wielerbaan opdraait zal moeilijk te verslaan zijn. Maar dat is Merckx zijn zorg niet. Hij laat Reindert uit alle macht de kop trekken omdat hij zijn voorsprong op Pingeon verder wil uitdiepen. Het is dan ook een furieuze Felice Gimondi die als eerste de sintelbaan oprijdt. Hij wil vandaag perse winnen want hij loopt bijzonder nijdig op Merckx, zeker nadat hij gisteren de overwinning niet aan Gimondi gelaten had. Merckx wou alles winnen, Merckx gaf geen cadeautjes, dat had Felice gisteren wel ondervonden. En daarom zou hij vandaag de rit winnen. Wat hij dan ook doet, want de Spanjaard Gandarias komt er niet meer over. Merckx wordt derde en een uitgeputte Reindert vierde. De andere favorieten komen binnen op 1’23”.
Pingeon briest het uit in de micro van een verheugde Marc Vijverman : “Welke normale mens had nu verdomme verwacht dat die onmogelijke Merckx zou aanvallen?”. Het zit Pingeon duidelijk hoog dat hij vandaag alweer heeft moeten inbinden op een superieure Merckx. Gimondi daarentegen droomt stiekem weer van geel want hij nadert tot op 3 seconden van Pingeon in de stand. Hij staat evenwel meer dan zeven (!) minuten achter op Merckx. Maar Gimondi hoopt nog op een fameuze inzinking van de kannibaal om alsnog het geel mee naar Italië te nemen.
Wie ook nieuws heeft, is Tourdokter Pierre Dumas. Bij Marc Vijverman verklaart hij dat een aantal renners aan “het spul” gezeten hebben. Marc dringt aan bij de tourarts om namen te noemen, maar zover wil Dumas nog niet gaan. Misschien worden de namen vrijgegeven tegen zaterdag. Intussen staat Merckx alweer klaar bij de bus waar de controles uitgevoerd worden. Na de dopingperikelen die er in de Giro d’ Italia gebeurd zijn, heeft Merckx beloofd zich iedere dag te laten controleren op gebruik van niet veroorloofde middelen. In het begin van de Tour vonden de dokters dat geen probleem, maar ze raken die obsessie van Merckx stilaan beu. Maar daar heeft de Zwarte van Tervuren geen boodschap aan. Hij is gekrenkt in zijn eer door wat ze hem hebben aangedaan in de voorbije Giro …………..
16. Vrijdag 11 juli 1969, rit 15 : Aubagne – La Grande Motte (187,5 km)
Een klamme warmte heeft het openbare leven in Sint-Lievens-Esse in haar macht. Niemand heeft daar ook maar zin om een voet te veel te zetten, de mensen lopen er loom en moe bij. Ook in De Paling bij Gomar wordt er weinig gezegd. Er wordt wel beduidend meer gedronken en dat leidt in de namiddag dan wel weer voor de nodige hilarische taferelen. Zeker als de eerste beelden van de Ronde Van Frankrijk de knusse huiskamer van Lucie en Gomar binnenkomen. Dan verplaatst het volk zich van de café naar de woonkamer en dat geeft aanleiding tot het nodige gemor want iedereen wil de beste plaats.
Er is echter nooit een vast tijdstip waarop de beelden de huiskamer binnenkomen. Er verschijnt wel een mededeling op het scherm dat de uitzending vermoedelijk omstreeks 15 uur zullen aanvatten, maar tot ergernis van velen komt daar op geregelde tijdstippen een kwartier tot een half uur bij. De kijkers thuis hangen immers af van de goodwill van de Franse TV en deze neemt het niet altijd zo nauw met het aanvangsuur van de uitzendingen. Pas als de Franse motards zin hebben om te beginnen filmen, zendt de Franse omroep de rechtstreekse beelden door.
Het zit Lucie dan soms hoog als ‘Din zijnen Andre’ of ‘Géken Norre’ voor de zoveelste keer vragen of de uitzending al bezig is. Op die manier krijgen ze de waardin af en toe tot tegen het plafond, wat dan het teken is voor Jef Van Rang om Lucie nog meer te jennen. De drank dat de heerschappen op dat zelfde ogenblik dan al binnen hebben staat recht evenredig met het kabaal dat ze dan maken. Daarom is er in De Paling steeds ambiance. En wie denkt dat de meesten dan terug wat gaan stilvallen tijdens de rechtstreekse TV-uitzending heeft het goed mis. Dan pas begint het circus voorgoed. Zo zijn er supporters van diverse pluimage : de Merckxfanaten, de aanhangers van Lucienken Van Impe, de Merckx-haters …… En deze potpourri leidt dan tot de nodige spanningen.
Gelukkig is er ook nog de radioverslaggeving van Marc Vijverman. Het is de enige manier voor Lucie om het ongeduld van de cafegangers wat te sussen. Want Marc is er al bij vanaf half twee in de namiddag en zo weten ze in De Paling wat er zich afspeelt in de Tour. Het bevlogen taalgebruik van hun parochiaan klinkt de klanten als muziek in de oren. Zeker als Eddy Merckx of een Palingrijders door de reporter bewierookt wordt. Desondanks wordt de radio uitgeschakeld als de TV-beelden de huiskamer binnenstromen.
In de Tour staat vandaag een rit over 187,5 km op het programma, gaande van Aubagne naar La Grande Motte. De Tourkaravaan gaat niet de kustlijn van de Middellandse zee volgen, dan wel landinwaarts trekken om de drukke wegen aan de kustlijn te vermijden. Vandaag staat er al van bij de start een forse wind. De 95 renners die nog in wedstrijd zijn, zullen hard mogen trappen !
Aankomst in La Grande MotteAls de renners richting Roquefavour rijden, krijgen ze de wind plots pal op de neus. Ze halen met moeite 20 km/u. Stof en zand waaien op, cipressen buigen ootmoedig voor de sterke wind …… het is ploegen en harken voor de renners. Sommige overmoedigen proberen toch een aanval op te zetten, maar ze waaien al even snel terug in het peloton!! Even voorbij Miramas komen de renners in de Crau-vlakte en daar botsen ze al gauw op windsnelheden tussen de 80 en 100 km/u. Het is nu een echte gesel voor de renners!
Vanaf Beaucaire krijgen de ze de wind plots vanaf de zijkant. En nu wordt het pas echt gevaarlijk voor het peloton. De rode vlag gaat omhoog en de koersdirecteurs Goddet en Lévitan beslissen om de wedstrijd te neutraliseren. Ze roepen de ploegleiders met hun wagen naar voor en ze laten hen voor het peloton uitrijden. De overige volgwagen gebieden ze om rechts naast de renners te rijden om zo het peloton te beschutten tegen de beukende zijwind. En zo wordt er in colonne vaart gezet naar de eindmeet. Zoiets is nog nooit gebeurd in de Ronde Van Frankrijk!
Van links naar rechts : Eddy Merckx, Felix Lévitan en Jacques GoddetOp 45 km van het einde wordt er beslist dat de koers weer mag beginnen. Deze begint almeteen met een vliegende spurt die gewonnen wordt door Eric Leman, de kopman van de geteisterde Flandria-ploeg. Er vormt zich dan ook direct een heuse ontsnapping waarbij onder andere Jan Janssen, Vanspringel, Zandegu, Dancelli, Leman en ook drie Palingrijders : de Pat van Ezel, Gruute Plateau en Tornado Tom. Het peloton zelf reageert niet, want er zitten geen klassementsrijders bij vooraan.
Met grote snelheid vliegen ze naar de eindmeet. De honger naar een overwinning is groot bij de meesten, want Merckx is er eens niet bij. Er zijn ook een paar rappe sprinters bij als Eric Leman en de Italiaan Zandegu. Op 3000 meter van de eindmeet zet een zegezekere Leman reeds aan. Zandegu en Janssen proberen er nog naast te komen, maar het is de Pat van Ezel die met een opmerkelijke laatste krachtinspanning de kroon op het werk zet. Hij klopt Jan Janssen en Leman in een mooie eindspurt! Daarmee verdient hij vandaag 58.000 BEF voor de ploeg!
Een uitbarsting van vreugde vult de huiskamer bij Gomar. Iedereen is blij dat de Pat Van Ezel eindelijk zijn overwinning beet heeft. De spraakwaterval van Terbiest zal met bloemen naar huis komen en dat moet vanavond gevierd worden. De Pat van Ezel wordt in Sint-Lievens-Esse bij de meesten in het hart gedragen, temeer het een koppige en harde coureur is die nooit het werk in de koers schuwt. Daarom is iedereen zo blij dat hij zijn ritje meepikt. Voorzitter Jef Van Rang is nog het meest van al blij en hij geeft direct een tournéé général, dit tot groot jolijt van alle cafégangers en nog het meest van Gomar en Lucie, want hun tapkranen vloeien rijkelijk. Het is daar heel laat geworden die avond in De Paling. De naam van de Pat van Ezel werd er meermaals gescandeerd en er werden al plannen gesmeed om Eddy Merckx en zijn Palingrijders feestelijk te ontvangen. Zo viel de naam van Marjan, de vrouw van Stong Gedong ……… want ja er moest toch iemand de coördinatie doen van het op til staande volksfeest …………
17. Zaterdag 12 juli 1969, rit 16 : La Grande Motte – Revel ( 234,5 km)
De barometer staat stilaan op onweer in het kamp van de Vlaamse Vananca-ploeg. Er is tot nog toe geen enkele rit gewonnen en de ploeg is bijna gehalveerd door ziekte. En vandaag zijn de zenuwen nog meer gespannen want grote baas Pol Caubergs zal vanavond in Revel aanwezig zijn. Het is evident dat er vandaag iets moet gebeuren. Want Pol Caubergs is niet zomaar een sponsor van een wielerploeg, hij is een autoriteit. Niet alleen maakt hij grote indruk op zijn wielrenners, maar ook in zijn bedrijf is hij de numero uno. Door zijn doortastendheid dwingt hij bij iedereen respect af.
Daarom moet er vandaag in de overgangsrit van La Grande Motte naar Revel “iets” ondernomen worden. De druk ligt vooral op de schouders van de twee zonen van Pol Caubergs : Jos en Gert! Weliswaar twee hardrijders die van geen wijken weten, maar voor de Tour vallen ze blijkbaar toch iets te licht uit. Ze staan wel degelijk hun mannetje in de Vlaamse klassiekers, maar de Tour is geen spek voor hun bek! Alleen kunnen ze dat niet wijsmaken aan hun vader die meer resultaten eist van zijn ploeg.
Er is deze morgen ook beroering ontstaan in de ploeg van de Palingrijders . Een lokale Parijse krant l’ Aurore beschuldigt Merckx van het gebruik van cortisone. Weliswaar onder voorbehoud wijdt de (riool)krant een gans artikel over Merckx ‘ vermeend dopinggebruik. Er zijn geen harde bewijzen en het bewust artikel valt bijzonder mager uit. De Vlaamse pers maakt er totaal geen gewag van. Zij gaan ervan uit dat de Fransen het noorden helemaal kwijt zijn en ze maar één kans meer zien om hun Roger Pingeon of Raymond Poupou alsnog aan de zege in de Tour te helpen : door Merckx vals te beschuldigen via een opgezette lastercampagne.
De verzorger van Merckx, de trouwe Peter Hermé, ziet een gespannen kopman op zijn massagetafel plaatsnemen. Hermé weet maar al te goed dat als hij nu ook maar één onvertogen woord over die berichten zou zeggen, hij zou bedolven worden onder een stortvloed van woorden door de kannibaal! Pas als merckx na veel grienen zelf begint over het bewust artikel, weet Peter Hermé zijn kans gekomen. Pas na een eerste zin van de kannibaal kan hij inpikken op wat Merckx dwarszit.
Hermé weet dat Merckx zeer gevoelig is voor deze cowboyverhalen, zeker na wat hem geflikt is in de voorbije Giro. Peter wikt dan ook zijn woorden en relativeert het ganse voorval. De verzorger van Merckx heeft aldus een grote invloed op hem want hij is één van de enigen die Merckx in vertrouwen neemt. Door zijn gematigdheid en zijn koersdoorzicht weet Peter zijn renner steeds te kalmeren en op te peppen. Ook nu slaagt hij daarin. Merckx komt dan ook als herboren aan de start van de vijftiende rit.
Wie er ook nieuws heeft is Tourdokter Dumas. Hij had immers beloofd om vandaag voor de start een aantal namen van renners bekend te maken die aan het spul zouden gezeten hebben. En hij houdt woord, want samen met Tourbaas Felix Lévitan houdt hij een persconferentie in het rennershotel van …… de ploeg van Merckx! De onrust heerst onder de renners en hun volgers! Ook onder de journalisten is de spanning te snijden. Wie is er nu betrapt? Zou het artikel over Merckx kloppen?
Dokter Dumas windt er dan ook geen doekjes om. Het gaat over vier kleine garnalen en één groot renner. Van de vijf zijn er al twee naar huis gereden en de overige drie wacht nu een sanctie van 15 minuten straftijd. De namen van de Fransen Guyot en Mattignon, de Vlaming Timmermans en Nederlander Henk Nijdam worden eerst bekendgemaakt. Het is dan aan Felix Lévitan om het woord over te nemen en de grote vis bekend te maken ………. het gaat namelijk over ……. de Duitser Rudy Altig. De Vlaamse journalisten slaken een zucht van blijdschap dat het niet over hun held Eddy Merckx gaat.
Altig is er het hart van in want hij had immers een tegen-expertise gevraagd. Nu blijkt ook dat resultaat positief. Er blijft niet veel meer over van de Duister aan de start. Hij weet niet waar kijken als de journalisten en collega-renners hem aanspreken over zijn dopinggebruik. Hij moet dan vooral denken aan zijn dochtertje dat waarschijnlijk zal gepest worden op school. Want haar vriendjes en vriendinnetjes zullen nu wel lachen met haar papa die een valsspeler is. Altig beseft maar al te goed dat zijn proloogoverwinning en zijn krachtinspanning op de Ballon d’ Alsace nu wel een bittere bijklank gekregen hebben.
En de rit van vandaag dan. Wel er valt niet zoveel te vertellen vandaag. Tot op een 80 km van het einde wordt er steeds in een compact peloton gefietst. Enige uitzondering zijn …… de talrijke ontsnappingspogingen van de gebroeders Caubergs. Om de beurt pogen ze te ontsnappen, maar de Palingrijders maken de ontsnapping steeds ongedaan. Tot de Portugees Joaquim Agostinho zwaar uithaalt en een voorsprong uitbouwt van één minuut. Terwijl de Portugees zijn ontsnapping plaatste waren de gebroeders Caubergs aan het uitblazen van hun ontsnappingspogingen. En net nu Agostinho ontsnap,t blijven die verdomde Palingrijders zitten. Hebben die mannen dan iets tegen de Vanancaploeg? Zit er een haar in de boter? Jos en Gert Caubergs zijn verbijsterd!
Maar een Cauberg zou geen Cauberg zijn moest hij zich neerleggen bij zijn lot en Jos plaatst terug een demarrage. Als een stormram gaat hij op zoek naar de Portugese koploper. Al snel slaat Caubergs nu een groot gat en hij nadert op 30 km van de meet tot op 1 minuut van Agostinho. De ploegleider van Vananca, Bert Allosie, komt vaak naast zijn renner postvatten om hem moed in te spreken. Maar Agostinho is een beer van een renner en hij houdt stand tot aan de meet. Gert Caubergs eindigt verdienstelijk tweede op iets meer dan één minuut.
’s Avonds is er dan toch een positieve sfeer in het rennershotel waar de Vanancaploeg logeert. Pol Caubergs is gecharmeerd door de verdienstelijke poging van Jos en van het aanvalswerk van zijn zonen tijdens de rit. Toch spreekt hij de hoop uit dat er volgende week alsnog een rit gewonnen wordt ………. Daarvoor zal Bert Allosie eens voorzichtig polsen bij de Palingrijders …………..
18. Zondag 13 Juli 1969, rit 16 : Individuele tijdrit te Revel ( 18,5 km)
Marjan van Stong Gedong zit met de handen in het haar. Want iedereen verwacht van haar dat ze een heus wielerfeest organiseert als de Palingrijders met hun kopman Eddy terugkeren uit de tour. Gomar en Jef Van Rang zijn zopas langs geweest met de vraag of zij alles wil coördineren. Natuurlijk willen de twee heerschappen een prominente rol bij de organisatie, maar het echte werk laten ze dus over aan Marjan.
Braaf als ze is heeft ze geen nee kunnen zeggen en heeft ze dus de last van deze organisatie op haar genomen. Ze zit aan haar keukentafel, de favoriete tafel trouwens van haar Stong Gedong ….., en in deze eerste momenten maakt een lichte paniek zich meester over haar. Ze kan al niet rekenen op Peggy Prilmans en Saskia Roeckhout, want zij zijn de bloemenmeisjes in de Tour. Eigenlijk had Marjan daar liever gestaan, maar Stong Gedong had liever geen echtgenote achter zijn hielen in deze Tour. De stress was zo al genoeg zonder zijn Marjan.
Maar ze schept al snel moed en neemt contact op met Lieve Middelmans en Liesbeth van Gruute Plateau. Ook Tanja van Kamiel wordt ingeschakeld, net als Mie van Broos. Al snel vormt zich een feestcomité van alleen maar vrouwen. Gomar en Jef Van Rang krijgen alleen maar een ceremoniële functie, dit tot groot jolijt van alle supporters van De Palingrijders en in het bijzonder van Eddyken die zich buitenspel gezet voelt door zijn maat Jef.
Intussen is het voor de meeste renners in de Tour een “halve rustdag” . Er is namelijk een individuele tijdrit te Revel over een afstand van 18,5 km over een weliswaar geaccidenteerd parcours. Waar het gros van de renners geen bal geeft om de uitslag vandaag, is er bij de Palingrijders wel degelijk de nodige animositeit. Zeker bij de mecaniciens Eddy Goemans en Yvan Moreni. Bij iedere tijdrit worden ze als het ware gestalkt door Eddy Merckx. De andere Palingrijders zijn vandaag vrijgesteld van het zware werk. Merckx heeft liever dat ze vandaag geen al te grote inspanningen leveren in de tijdrit. Er volgen immers nog drie zware bergritten in de Pyreneeën en daar zullen ze hun krachten kunnen gebruiken. En Merckx zou ook graag hebben dat zijn voltallige ploeg Parijs haalt!
Eddy Goemans loopt dus met gespannen zenuwen rond. Zijn hulpmechanieker Yvan neemt rustig de fietsen van de Palingrijders onder zijn verantwoordelijkheid en daar is hij ondanks het vele werk meer dan blij mee. Want intussen staat de kannibaal al voor de zoveelste keer bij Eddy Goemans. Te pas en te onpas neemt hij een lintmeter uit zijn zak om de hoogte van stuur en zadel te meten en aan te passen. Ook de wielen moeten uitermate verzorgd zijn. Merckx eist immers 33 spaken in plaats van 28 en Goemans zweet bloed en tranen bij zoveel gemekker van zijn kopman. Yvan Moreni heeft hierbij vaak binnenpretjes……
Terwijl Merckx obsessioneel bezig is met zijn materiaal hebben al de helft van de renners de tijdrit afgewerkt. De Waal Ferdinand Bracke staat momenteel aan de leiding met 40″ voorsprong op Gerben Karstens. Maar zijn tijd wordt al snel verbeterd met maar liefst 48″ door de Duitser Rudy Altig. De toon wordt meteen gezet want de dopingzondaar is weer bijzonder vlug geëindigd. Gaan er nog beter doen? Want de beresterke Nederlander Rinus Wagtmans is op 4″ gestrand van Altig.
Met nog drie renners te verwachten staat Altig nog steeds aan de leiding. De tussentijden laten de Duitser echter weinig hoop op een overwinning want Poupou was sneller aan de twee tussenpunten. En inderdaad, Poulidor eindigt in een snelle tijd van 25′03″, vier seconden sneller dan Altig! Nog twee renners worden verwacht : Roger Pingeon en Eddy Merckx. Zowel Pingeon als Merckx doen bij de eerste tussentijd beter dan Poupou en volgens de eerste berichten zou Pingeon zelfs de beste tussentijd hebben! Maar dat wordt vlug rechtgezet en alle hoop op een Franse overwinning smelt als sneeuw voor de zon als blijkt dat Merkx al een 20″ voorsprong telt na een 10 km.
Pingeon wordt inderdaad tweede achter een beresterke Eddy Merckx. De kannibaal rijdt de 18,5 km in een gemiddelde van bijna 46 km/h en verslaat de tweede, Pingeon, met 52″. Poupou is derde op 55″. Het is nu stilaan duidelijk : Merckx zet de andere favorieten weeral op een minuut extra en telt nu al 8′03″ voorsprong op Pingeon in de algemene stand. Gimondi, die een matige tijdrit gereden heeft, staat al op 8′47″. En de bergen komen er nu snel aan …….
19. Maandag 14 juli 1969, rit 18 : Castelnaudary – Luchon (199 km)
Het gaat verdomd niet goed met Tommy VDP. Gisteren heeft hij een doodsmak gemaakt in de tijdrit te Revel. Overal schaafwonden, een gehavende dij en een gezwollen knie. Hij heeft dan ook een barslechte nachtrust achter de rug! Maar Tommy is geen man die klaagt. Integendeel, hij is vastbesloten om toch Parijs te halen. Ook Eddy Merckx wil dat! Hij hoopt om met zijn voltallige ploeg in Parijs aan te komen.
Maar Merckx zit ook in met zijn ploegmakkers. Hij weet wat ze allemaal doen voor hem en dat vergeet Merckx niet. Het zijn zijn maten en daar draagt hij zorg van. Er vallen natuurlijk wel eens woorden in de koers of aan tafel, maar de omstandigheden brengen dat met zich mee. De concurrentie is immers meedogenloos en de weersomstandigheden hebben nog niet meegezeten dit jaar. Is het niet tropisch heet, dan giet het ouwe wijven of sneeuwt het in de bergen. Het vraagt dus enorme inzet van de Palingrijders. En dat beseft de kopman!
Daarom wil de kannibaal vandaag een staakt-het-vuren tot aan de eerste col. Hij wil Tommy zo in een gunstige positie aan de voet van de Pyreneeëncols brengen om toch binnen tijd binnen te raken! Dat zal evenwel niet simpel zijn, want het is vandaag Le Quatorze Juillet, de Franse nationale feestdag. Een Pingeon of Poulidor willen vandaag maar al te graag uitblinken, maar zij zullen ongetwijfeld op een machtige Merckx stuiten. Misschien kan een Fransman van de tweede orde toch eens proberen. Het zal dan toch een Fransman moeten zijn die kan klimmen want de rit gaat vandaag over drie Pyreneeëncols : de col de Porter-d’Aspet (3de cat), de col de Menté (2de cat) en de col de Portillon (2de cat). Weliswaar geen erg zware cols, maar voldoende om vuurwerk te krijgen. De laatste col ligt immers op 10 km van de aankomst.
En ja, na tien kilometer is het al zover : de Franse kampioen Raymond Delisle schiet als een pijl weg. Dat is evenwel zonder de manschappen van Eddy Merckx gerekend. Met de orders van hun kopman in gedachten, gaan ze achter Delisle aan. Het peloton moet bij elkaar blijven tot aan de voet van de eerste col! Orders van Merckx himself! Maar daar heeft Delisle geen boodschap aan en hij poogt keer op keer om te ontsnappen. Tot Eddy Merckx het echt op zijn heupen krijgt : bij de zoveelste poging van de Fransman gaat hij er zelf achteraan. In een mum van tijd is de Zwarte van Tervuren er bij en hij gaat parmantig naast de Fransman rijden. Delisle snapt het plaatje en hij houdt zijn ontsnappingspogingen voor bekeken. Het peloton volgt …..
Aan de voet van de eerste col zit Tommy er nog bij. Met veel pijn weliswaar, maar hij ziet hem toch binnen de tijd te arriveren. Merckx komt nog even poolshoogte nemen en ziet de vechtlust van een verbeten Tommy. Hij kan gerust zijn! Intussen is die verdomde Delisle toch wel weer ontsnapt. Merckx laat evenwel begaan en met een compacte groep koemen ze boven met een achterstand van een halve minuut.
Het is nu weer tropisch heet. De waterdragers hebben hun handen vol. Zo ook Tornado Tom en zijn goede maat Gruute Plateau. Vandaag hebben zij de taak op zich genomen om de ploeg op tijd en stond te bevoorraden. Groot is dan ook hun woede als tussen de twee beklimmingen door blijkt dat Stong Gedong geen water meer heeft. Hij krijgt alle verwensingen van de wereld naar zijn hoofd geslingerd. Enkel Andre Versteels, de co-ploegleider in een tweede volgwagen, heeft nog wat water. Er zit dus niets anders op voor de twee Palingrijders om onderweg in een café te stoppen en daar water mee te nemen. Gruute Plateau zijn ogen vallen plots op een klein cafeetje en ze gaan er in vliegende vaart naartoe. Ze stormen het etablissement binnen en grabbelen mee wat ze kunnen. Plots horen ze de deur in het slot vallen en zijn ze omsingeld door schaars geklede vrouwen! Ze zijn in een bordeel beland !!!! Na veel gepalaver met de madam van het bordeel mogen ze toch vertrekken met hun proviand en mits een dikke zoen voor alle “meisjes” mogen ze verder. Het kan verkeren
!!
Op 50 km begint Delisle aan de beklimming van de col de Menté. Hij klimt gezwind naar boven en diept zijn voorspong stelselmatig uit. In de achtergrond springen Jan Janssen en de Italiaan Panizza weg. Merckx en consoorten laten begaan. Janssen is al lang uitgeschakeld voor de eindzege.
Bij die achtervolgers zit opmerkelijk genoeg geen enkele Belg meer, buiten Merckx natuurlijk. Van Impe rijdt zelfs al 6′ achter op Delisle. En de Palingrijders nemen hun tijd om naar de aankomst te komen. Prilmans, Grootjans en Roeckhout blijven op hun beurt bij Tommy. Ze zullen ruim binnen de tijdsgrens arriveren. Mission accomplished!
Op de top van de col de Menté komt de Franse kampioen met nog ruime voorsprong als eerste boven. Hij heeft 1′20″ voorsprong op het achtervolgende duo. In de afdaling diept hij zijn bonus op de groep Merckx plots uit tot 3′20″. Het valt daar stil bij de favorieten. Of toch maar voor even, want op de laatste col ranselt Merckx de favorieten er één voor één af. Om Delisle bij te halen is het te laat. De Franse kampioen haalt afgetekend de top en ook zijn twee achtervolgers blijven uit de greep van Merckx. De Fransen zijn door het dolle heen als hun Raymond Delisle als eerste de meet overschrijdt. Een Fransman, dan nog wel hun kampioen, wint op hun nationale feestdag. Op een kleine halve minuut eindigt Janssen tweede voor de Italiaan. Merckx eindigt vierde op 2′30″. Hij heeft zijn tegenstanders alweer een halve minuut en meer aan hun broek gelapt ……..
20.Dinsdag 15 juli 1969, rit 19 : Luchon – Mourenx (214,5 km)
Vandaag staat de zwaarste etappe van de Tour op het programma. Er heerst dan ook een gespannen sfeer in het peloton. De meeste renners hopen op een “relatief” rustige Merckx. Want met de beklimming van de Peyresourde, de Aspin, de Tourmalet en tenslotte de Aubisque staat er een dijk van een wedstrijd op het programma. Komt daarbij dat de hitte weer ongenadig hard toeslaat. Kortom een combinatie van een onberekenbare Merckx, een zware bergrit en de hitte zou wel eens een gevaarlijke mix kunnen zijn!
Zo denken ook de Palingrijders erover. Hun kopman hulde zich gisteren en zelfs deze morgen in een vreemd stilzwijgen. De enige opdracht die ze deze morgen kregen van Stong Gedong was : het heft in handen nemen tijdens de beklimmingen en zorgen voor een strak tempo. Verder geen info over wat er verder te gebeuren staat.
Peter Vervoort trekt er zich geen bal van aan. Net als de Pat van Ezel. Zij weten dat ze er vandaag toch moeten staan. Vervoort voelt hem trouwens beter worden al naargelang de Tour vordert. En de Pyreneeën zijn immers zijn terrein. Hij kan als geen ander klimmen en zal vandaag voor Merckx van onschatbare waarde blijken. Ook Dirk Goemans is paraat. Hij voelt de benen ook weer sterker met de dag worden. En de Pat van Ezel, dat is een constante : hij is steeds klasse!
De start gaat vrijwel onmiddellijk bergop, richting top van de Peyresourde. Steve Prilmans, Mario Grootjans en Gino Roeckhout nemen vooraan direct de honneurs waar. Steve neemt de leiding tot goed halfweg, dan wordt hij vakkundig afgelost door een sterke Mario. Iets verderop zit ook een Tommy naast zijn kopman. Ondanks zijn pijn aan de knie en de vele schaafwonden wil hij zijn functie als eerste luitenant van de kannibaal waarnemen. Tommy is een doorbijter, alleen zal hij vandaag geen hoofdrol spelen in de ploeg. De pijn zal hem toch meer en meer parten spelen en hij zal dan ook vroeg op zichzelf aangewezen zijn. Merckx offert wel Reindert, Tornado Tom en Gruute Plateau op om Tommy vandaag bij te staan. Een groots gebaar van de kannibaal!
Mario Grootjans reed een sterke beklimming op de PeyresourdeMaar dat betekent ook dat de rest van de Palingrijders zich vandaag geen foefjes kunnen veroorloven. Na de eerste beklimming, waarbij een al aardig uitgedund peloton de top bereikt, nemen Dirk Goemans, Peter Vervoort en de Pat van Ezel vooraan de rol over van Steve, Mario en Gino. Dit triumviraat mag vandaag zorgen voor de bevoorrading van de rest, voorwaar geen sinecure!!
De tweede beklimming van de dag is de col d’ Aspin , een 12 km lange calvarietocht met een gemiddeld stijgingspercentage van 6,3 %. Hier nemen de Pat van Ezel en Dirk Goemans het berewerk op hun schouders. Bijna de ganse beklimming rijden ze vooraan en leggen ze een bijzonder strak tempo op aan de rest. De poort staat achteraan wijd open en veel renners moeten dan ook de rol lossen. Op de top van de Aspin is het al extreem warm en de afdaling wordt een helse tocht, want de asfalt begint te smelten wat leidt tot plaatsen waar het een echte glijbaan is. Merckx neemt dan ook resoluut de leiding in deze afdaling.
Al snel staan de renners aan de voet van de voorlaatste klim, de gevreesde Tourmalet. De meeste renners uit de kopgroep (van een peloton is al geen sprake meer!) zien deze beklimming als een ware helletocht, zeker met de hitte. Hier komt Peter Vervoort op het voorplan. Tijdens de eerste kilometer van de Tourmalet is Steve er nog snel met wat bevoorrading …… de laatste uit zijn handen. Want vanaf hier zijn de “Palingwaterdragers” er aan voor hun moeite. Ze zullen samen de aankomst overschrijden op een dik kwartier van hun kopman!
Intussen is Peter Vervoort bezig met de rest van de groep een hels tempo op te leggen. Achter hem kreunen de meeste renners het uit. De Pat van Ezel krijgt het halfweg moeilijk en moet de rol lossen. Merckx zit nu nog met twee Palingrijders voor hem : Vervoort en Goemans. Deze twee Palingrijders rijden nu echt voor wat ze waard zijn. Tot op een kilometer van de top …… Merckx geeft er plots een snok aan en laat iedereen in de steek. Niemand kan de kannibaal volgen. Het is ook een bijzonder lastig stuk die laatste kilometer. Peter is echter bijzonder ontgoocheld want hij had gehoopt om als eerste over de Tourmalet te mogen rijden. Merckx ziet het dus anders ! Hij wil alles voor hem alleen, een ware kampioen laat blijkbaar niets over voor een ander! Hij heeft zijn naam als kannibaal zeker niet gestolen.
Merckx wint alles !Op de top zet Merckx zich op zijn groot mes en vliegt de afdaling als een bezetene naar beneden. Hier blijkbaar geen smeltend asfalt. De rest volgt boven op dik 20”. Een fel uitgedunde kopgroep van een achttal renners zet dan maar de achtervolging in op Merckx …….. Weeral achtervolgen op een ontketende Belg. Pingeon en Poulidor verliezen er de moed bij. Er zijn ook nog twee Palingrijders vooraan : Peter Vervoort en een verduveld sterk rijdende Dirk Goemans.
Merckx diept zijn voorsprong geleidelijk uit. Aan de bevoorrading neemt hij evenwel zijn tijd om op krachten te komen en de achtervolgers naderen zowaar tot op 300 meters. Maar dan acht Eddy zijn tijd weer gekomen om er de beuk in te gooien. Hij draait weer op zijn groot mes en heeft al snel weer een voorsprong van dik drie minuten. Achter hem zitten twee Palingrijders te genieten van de vruchteloze pogingen van Poupou en Pingeon om Merckx in te halen.
Merckx met reporter Marc Vijverman op de moto !De laatste beklimming van de dag is voor de kannibaal geen probleem meer. Waar de achtervolgers hopen op een inzinking van de belg, krijgen ze evenwel nog een paar minuten meer aan hun broek. Bovenop de top van de aartsmoeilijke Aubisque rijden ze al op zes minuten. Er resten nu nog dik 100 km tot de aankomst. Maar dat schrikt de leider niet af. Integendeel, hij blijft volharden en eindigt in Mourenx met een voorsprong van bijna acht minuten op Dancelli. Peter Vervoort eindigt verdienstelijk derde met een blije Dirk Goemans in zijn spoor.
Aan de aankomst is er een gekte van jewelste. Iedereen wil Merckx interviewen, maar dat is buiten Sander en Stijn gerekend. Twee jonge Palingrijders die iedere dag getrouw hun kopman aan de aankomst omringen en beschermen tegen opdringerige journalisten en toeschouwers. Ook bij de start van iedere rit begeleiden ze Merckx naar de meet. Maar nu moeten ze Eddy bij aankomst voldoende ruimte geven, want hij is wel afgemat van deze heroïsche tocht. Hij wil vooral lucht en geen gepampel aan zijn lijf.
Merckx geeft vandaag door deze bijna onmenselijke inspanning de nodige glans aan zijn gele trui. De Tourdirecteur Jacques Goddet lanceert dan ook een woord dat nooit meer zal verdwijnen : Merckxissimo. In een interview met reporter Marc Vijverman is Goddet dan ook heel duidelijk : Merckx is de allerbeste, hij is de man die van de Tour van ‘69 een onvergetelijk moment in de geschiedenis maakt, hij is de absolute meester op de fiets ……….
21. Woensdag 16 juli 1969, rit 20 : Mourenx-Ville-Nouvelle - Bordeaux (201 km)
Mie van Broos loopt over haar toeren, want er is nog veel werk voor komende maandag. Ze heeft een pak directieven gekregen van Marjan van Stong Gedong : zoveel stof van dat kleur, zoveel van die kleur, ….. Ja Mie van Broos weet wat te doen. Het zal een feestelijk onthaal worden, zeker nu Merckx met zijn Palingrijders het mooie weer maken in de Ronde Van Frankrijk. Het zal nu wel vast staan dat de Zwarte van Tervuren de Ronde zal winnen.
Maar ze loopt ook kregelig op haren Marc, want die is vorige nacht met een ferm stuk in zijn botten naar huis komen gewaggeld. Marc Verstuyft had hem evenwel tot thuis begeleid. Toen Mieke de deur opendeed kwam een walm van bier haar tegemoet. Het was dus weer de moeite geweest in De Paling. De drank was daar rijkelijk gevloeid na de monsterontsnapping van Merckx en de glansprestatie van De Palingrijders.
Marc Verstuyft zal evenwel nog een tweede keer nadenken vooraleer hij Marc van Mie van Broos nog naar huis zal begeleiden. Mie had Marc immers met één ruk naar binnen gesleurd en had zijn kop vol zottigheden gegeven. Marc was dan maar totaal ontdaan naar huis teruggekeerd. Een mens doet dan iets om goed te doen. Trouwens zijn onthaal thuis was al even onaangenaam, want hij was zijn sleutel vergeten en moest bijgevolg Oscar wakker maken. Het vervolg onthoud ik u beste lezer!
Waar het ook rommelde was in het wielerhuishouden bij De Palingrijders en hun kopman Eddy. Stong Gedong zat met de handen in het haar, want na de rit was er een bom ontploft binnen de ploeg : Peter Vervoort was op de kamer van Merckx uitgevlogen en had de kannibaal zijn huid volgescholden! Peter was immers de hard werkende Palingrijder die de ganse beklimming van de Tourmalet voor zijn rekening had genomen en desondanks had Merckx een laatste jump geplaatst om toch als eerste de top van de Tourmalet te overschrijden.
Dat was Peter dus duidelijk verkeerd in de keel geschoten en hij had Merckx dan ook op de man af gezegd : “Een kleine renner verwacht van een groot renner een groot gebaar!“. Merckx was natuurlijk ontstemt, want hij was de baas en hij wou alles winnen! Aan cadeautjes geven dacht hij niet. Dus kon Peter maar beter zwijgen. Trouwens, Merckx was ook boos op Peter want deze laatste had de dag ervoor immers aan Merckx toevertrouwd dat hij volgend jaar voor de Molteni ploeg zou gaan rijden. Merckx was furieus dat Peter Vervoort op de ochtend van de koninginnenrit was komen aandraven met transfernieuws. Dat slikte hij niet, want nu moest alle aandacht naar de Tour gaan. Daarom was Merckx zo boos dat hij op de Tourmalet dan uiteindelijk toch demarreerde om als eerste boven te komen.
Maar er is ook nog gefietst vandaag. Een rit van 201 km gaande van Mourenx naar Bordeaux. Geen zwaar parcours ! En het peloton maakt er dan ook een gezondheidswandeling van. Trouwens, de meeste renners zijn echt doodmoe van het helse tempo van De Palingrijders doorheen alle voorbije ritten en van de aanvalsdrift van Merckx. Er wordt immers serieus veel nagepraat over de krachtexplosie van de Kannibaal gisteren in de koninginnenrit. Zelfs de Franse pers is volledig bijgedraaid en prijst Merckx nu de hemel in. Van enig chauvinisme is geen sprake meer.
Het peloton blijft tot halfweg de koers bij elkaar. Geen ontsnappingspogingen, niets … Maar eenmaal halfweg beginnen de eerste uitvallen en telkens is er ene Gino Roeckhout die iedere aanval neutraliseert. Hij rijdt beresterk vandaag. Op een gegeven moment is er zelfs een ontsnapping van de Italiaan Anni waarbij niet minder dan vier Palingrijders aansluiten : Reindert, Gino Roeckhout (wie anders …), Mario Grootjans en Gruute Plateau. Maar de sprintersploegen laten niet begaan en er komt een hergroepering. Even ziet het er naar uit dat er een massaspurt komt, doch als het peloton even bekomt van de geleverde achtervolging op de leiders, springen vijf renners weg. En ja, wie zit daar bij : JOS CAUBERGS van de Vanancaploeg. Ploegleider Allosie zijn hartslag stijgt naar ongekende hoogten. Opmerkelijk is dat De Palingrijders vooraan het peloton alles stilleggen en de vijf gaan naar de wielerbaan van Bordeaux. De Jos is een begenadigd pistier en hij weet maar al te goed hoe het er op een piste aan toe gaat. Hij is dan ook de grote favoriet in de kopgroep. Guerra, Rigon, Berland en Ottenbros zijn de overige vier. Nu is het de kans voor de Vanancaploeg! Vreemd is dat De Palingrijders helemaal geen aanstalten maken tot een hergroepering.
Uiteindelijk draaien de vijf renners de wielerbaan op van Bordeaux. Jos Caubergs zit in derde positie als Rigon de spurt aantrekt. Onmiddelijk reageren Ottenbros en Caubergs en in één snok komt Jos Caubergs gans vooraan. In een ultieme machtsontplooiïng blijft hij jumpende Ottenbros voor en wint deze 20ste rit! Ploegleider Bert Allosie is buiten zinnen en omarmt zijn renner alsof hij wereldkampioen geworden is. Eindelijk heeft de Vanancaploeg een rit gewonnen. Pol Caubergs zal eindelijk opgelucht kunnen ademen.
Maar waarom hebben de Palingrijders niet gereageerd? Waarom geeft Bert Allosie na aankomst een vettige knipoog naar Stong Gedong? Is er sprake van een samenwerking met De Palingrijders? Alleen Stong Gedong en Bert Allosie weten hierop het antwoord …….
22. Donderdag 17 juli 1969, rit 21 : Libourne - Brive (192,5 km)
Kwinten wrijft de moeite uit zijn ogen. Het is reeds elf uur, maar hij zou gerust nog een paar uur kunnen doorslapen. Doch zijn moeder heeft hem nodig in haar organisatie voor de komende huldiging van Eddy Merckx en de Palingrijders. Kwinten heeft al een druk verlof achter de rug. Iedere avond staat hij getrouw rond 19 uur aan het station van Zottegem alwaar hem een gans pak tourkrantjes bezorgd worden. En iedere avond bedient hij dan samen met Tom Van Hende gans Eske en Wijnhuize met het tourkrantje van Het Volk.
Dat is Kwintens lange leven : hard blazend op een gloednieuwe schuifel het goede nieuws uit de Tour bij de mensen brengen. Tegen 21 uur heeft hij geen krantje meer over. En hier en daar krijgt hij meer dan één Frank, ja sommige mensen lopen zo blij met de prestaties van Merckx en zijn ploeg dat ze er soms 20 centiemen bovenop leggen voor de Kwinten. Hij droomt ervan om later ooit de Ronde Van Vlaanderen te winnen, liefst in de trui van Belgisch kampioen. Maar dat durft hij tegen niemand te zeggen en al zeker niet tegen zijn broer Sander, want die zou er toch alleen maar om lachen.
Het is trouwens stil ten huize van Stong Gedong. Stong zelf is ploegleider van De palingrijders en Sander is de persoonlijke begeleider van Merckx in de Tour. Vandaar dat Kwinten iedere dag gerust tot de middag kan slapen. En het ronddelen van de tourkrantjes is een mooie bijverdienste. Daarmee kan hij al beginnen sparen voor een heus koersmachien waarmee hij zijn eerste overwinningen kan behalen!
In de Tour is alles rustig. Wat nu nog volgt in de Ronde heeft iets van een grote overbodigheid. De strijd is gestreden, de prijzen verdeeld. Merckx zijn rivalen zijn één voor één uitgeteld, zowel psychisch als fysisch. De totale dominantie van de kannibaal is de rode lijn doorheen de voorbije Tour. Het ziet er dan ook naar uit dat het vandaag een slenterrit zal worden. Het gros van de renners is oververmoeid en ziet uit naar de aankomst te Parijs. Maar ook hebben ze de grote afstand die nog rest tot de hoofdstad, in gedachten. Ze moeten immers nog iets meer dan 800 km overbruggen tot Parijs en zaterdag is er dan nog een rit van meer dan 300 km.
Vandaar dat de eerste wedstrijdhelft aan een traag tempo wordt afgelegd. Halfweg heeft het peloton al een half uur achterstand op het gemiddelde tijdsschema. Het is terug heel warm en de renners denken dan ook vooral aan water dan aan koersen. Op een bepaald ogenblik stopt het overgrote deel van het peloton aan een fruitboomgaard en beginnen de renners met zoveel mogelijk perzikken te plukken. De Franse boer staat erbij en kijkt ernaar ![]()
Na 138 km is er de enige beklimming van de dag : de Cote de Rivaux. Hier beginnen dan toch de eerste schermutselingen. Maar meer dan een aantal ontsnappingspogingen zijn er niet. De loomheid blijft in het peloton hangen. Flandriarenner Eric Leman begint dus stilaan te dromen van een massaspurt en hij stuurt zijn vier overgebleven Flandriarenners naar de kop van het peloton om alles bij elkaar te houden. Maar de manschappen van Briek Schotte zijn echt moe en kunnen niet verhinderen dat een vijftal renners het hazepad kiezen.
Hierbij Gruute Plateau die al een ganse dag attent vooraan zit. Hij wil perse de tour verlaten met een ritoverwinning. Samen met Guerra, Schutz, Dolman en Hoban is Gruute Plateau vastbesloten om er de beuk in te gooien. En zo geschiedt want ze hebben al snel vijf minuten voorsprong op een zwalpend peloton. De winnaar zit dan ook vooraan.
Maar de finale verloopt niet zoals gepland voor Gruute Plateau. Hij springt juist onder de rode vod weg, maar hij overschat zijn krachten. De Italiaan Guerra remonteert een stilvallende Gruute Plateau en hij brengt op zijn beurt een sterk finishende Hoban mee. De Brit is beduidend koeler dan Guerra en hij wint in extremis de spurt. Gruute plateau komt ontgoocheld als vierde over de meet. De Brit Hoban is dan ook geen kneusje!
Diezelfde avond om 19 uur staan Tom Van Hende en Kwinten getrouw te wachten aan het station van Zottegem. Jammer genoeg kunnen ze geen overwinning van Gruute Plateau meebrengen tot bij de mensen van Eske en Wijnhuize………
23. Vrijdag 18 juli 1969, rit 22 : Brive – ‘Clermont-Ferrand’ (198 km)
Burgemeester Urbain Van Kerckhove weet niet meer waar hij het heeft. Zonet is een apetrotse Jef Van Rang zijn kabinet binnengestormd met de vreugdevolle mededeling dat het eerste na-tourcriterium niet in Ronse dan wel in Sint-Lievens-Esse zal plaatsvinden. De burgemeester hoorde het eerst donderen in Keulen, maar al snel bracht Jef hem met beide voeten op de grond.
De geruchten als had Ronse niet de nodige middelen meer om het criterium te organiseren, waren dus waar. En daar was Jef als de kippen bij om een oplossing te zoeken. Hij trok samen met de Plakker,Dirk Van Der Haeghen, naar de Belgische Wielerbond om een oplossing te zoeken voor het bijna-failliet van de organisatie in Ronse. De twee Eskenaren hadden er niet beter op gevonden om het criterium naar Eske te halen. Hoofdsponsor Van Der Haeghen stelde zich hierbij persoonlijk garant om de wedstrijd zelf te organiseren in Eske Merdjië.
En dus zit de burgemeester met tal van praktische problemen opgezadeld. Even had hij eraan gedacht om gans de boel af te blazen, maar dan zou hij zich bijzonder onpopulair maken bij zijn bevolking. De Palingrijders waren immers dé ploeg van de Tour. Samen met hun kopman Eddy Merckx zouden ze komende maandag als helden ontvangen worden en hij kan het bijgevolg niet maken om zo een op til staand volksfeest te annuleren. Dus beslist hij maar om alle verloven van het gemeentepersoneel in te trekken en morgenvroeg om acht uur te verzamelen aan het gemeentehuis in de populierestraat.
Intussen staat Café De Paling in rep en roer. Dirk Van der Haeghen en Jef Van Rang zijn daar als ware helden ontvangen. Iedereen is daar door het dolle heen. Er heerst een getrek en een geduw om het nieuws te horen dat Eddy Merckx met zijn Palingrijders een criterium gaan rijden in Eske. Dirk besluit op aandringen van een paniekerige Gomar, die vreest voor vechtpartijen, op de ronde tafel te klimmen en de aanwezige supporters toe te spreken. Hij bevestigt de komst van het na-tourcriterium te Eske en hij somt de namen van alle deelnemers op. Een uitbarsting van blijdschap overstemt hem. Het is zelfs zo erg dat de supporters door het dolle heen raken en de Plakker van de tafel sleuren. Samen met Jef Van Rang wordt hij op de schouders van de opgehitste supporters geheven en worden hun namen gescandeerd. Eske staat op ontploffen!
Waar het er minder geanimeerd aan toegaat, is in de Tour. Opnieuw is het drukkend heet en eer staat een rit gepland in het Oud-Massief met op het eind de beklimming van de 14 km lange beklimming van de Puy de Dôme. Met een gemiddeld stijgingspercentage van 7,5 % een nogal zware beklimming voor de uitgebluste renners.
Tot op 70 km van de aankomst blijft het peloton aan gemiddeld dertig per uur de kilometers er doormalen. Er zit geen spirit meer in de vermoeide rennerslijven. Tot plots Gert Caubergs van de Westvlaamse Vanancaploeg het hazepad kiest. In navolging van zijn broer Jos, wil ook hij zijn rit meepikken. En het lijkt hem aardig te lukken want het peloton, onder leiding van de Palingrijders, reageert totaal niet. Zo krijgt Gert Caubergs de kans om zijn voorsprong uit te diepen tot maar liefst zeven minuten aan de voet van de Puy de Dôme. Sportdirecteur Bert Allosie maant zijn renner aan tot kalmte. Want de klim is lang en lastig.
Als het peloton op haar beurt aan de beklimming begint, neemt Peter Vervoort het heft in handen. Als een bezetene neemt hij het kopwerk op zich en onder zijn gebeuk ontstaat er een achtervolgende groep van 6 renners : Vervoort, Merckx, Pingeon, Poulidor, Gandarias en Gutty. De voorsprong van de Vananca-renner slinkt nu snel.
Bert Allosie rijdt bijna constant aan het wiel van Gert Caubergs. Hij schreeuwt zijn renner als het ware vooruit want halfweg de klim krijgt hij het moeilijk en telt hij nog vier minuten voorsprong. Bert Allosie raakt nog meer opgewonden als hij te horen krijgt dat achteraan de Kannibaal alleen in de achtervolging rijdt. Het wordt nu echt wel moeilijk voor de Vananca-renner.
Op één kilometer van de aankomst en de top bedraagt de voorsprong nog amper twee minuten op een ontketende Merckx. Caubergs krijgt het nu echt moeilijk en hij zwalpt verder richting aankomst. Zijn sportdirecteur raakt nu echt in paniek en brult nu meer dan hij het uitschreeuwd. Met een allerlaatste krachtinspanning sleept Gert Caubergs zich naar de aankomst en behoudt hij alsnog één minuut op een sterke Merckx. Op de meet staat Caubergs bijna stil. Maar de rit is binnen en hij valt dan ook van moeite in de armen van een onthutste radioreporter. Hij kan geen pap meer zeggen.
Merckx is desondanks toch blij met zijn tweede stek en zo diept hij zijn voorsprong in het klassement uit op Pingeon tot 16′40″. Een echt slagveld wordt dat nu achter hem. Waar het ook een slagveld wordt, is in Eske. De supporters hebben een ganse namiddag alles aandachtig gevolgd en het bier vloeide rijkelijk. De eerste “lijken” liggen al onder de tafels hun roes uit te slapen. Wat gaat dat komende maandag worden bij het na-tourcriterium te Eske ………….
24. Zaterdag 19 juli 1969, rit 23 : ‘Clermont-Ferrand’ - Montargis (329,5 km)
Het gaat er bijzonder rumoerig aan toe in het kabinet van burgemeester Urbain Van Kerckhove. Marc van Willie Paling en Marc Hendrickx kunnen er niet mee lachen. Zij vertegenwoordigen het opgevorderde gemeentepersoneel! Ze vinden het helemaal niet kunnen dat ze een gans weekend moeten werken omdat Jef van Rang en de Plakker zomaar op eigen houtje een na-tourcriterium organiseren komende maandag. “Wie ist er hier verdomme burgemeester, gij of Jef Van Rang?“, briest Marc Hendrickx het uit. Maar de burgemeester is onvermurmbaar en hij wijkt niet van zijn lijn af. De enige toegeving dat hij doet is dat ze vier extra dagen verlof krijgen! Na enige onderhandeling geeft Van Kerckhove nog één zaak toe : dat zijn gemeentepersoneel samen met Eddy Merckx op de foto mag. En zo wordt een “gemeente-opstand” vermeden
![]()
Maar er zijn niet alleen problemen bij de burgemeester en zijn personeel, ook Marjan van Stong Gedong heeft het bijzonder moeilijk om alles op tijd en stond in kannen en kruiken te krijgen. Te pas en te oppas staat Jef van Rang voor haar deur om te zien of alles op tijd klaarkomt. Maar dat is maar de vraag, want het is verlof en er zijn veel mensen wag. Terwijl er zoveel op het programma staat : maken van feestkledij, bloemenkransen voor Merckx en alle Palingrijders, een feestbuffet, muziekomkadering, ….. Marjans hoofd staat dus op openspringen. Hopelijk komt alles goed !
Intussen staat een heuse autocar van “Georges Muys- reizen” klaar voor de deur van Cafe De Paling. Een speciale delegatie van de harde supporterskern van De Palingrijders gaat vandaag richting Parijs om daar morgenvroeg de rit in lijn en in de namiddag de afsluitende tijdrit op de Champs-Elysees mee te maken. Het is een drummen om op de autocar te raken, maar buschauffeur en baas van de autocar, Georges Muys, zorgt ervoor dat alles in de grootste orde verloopt. “Eerst de oude van dagen en dan de jonge gasten !”, brult hij uit alle macht! Remie Clercq, Langes Jefken, Reken Dekker, Din zijnen Andre, Jules Cubber, Méken Vermassen, Géken Norre, ………. allen zijn van de partij. Ook Zotten Twin, Nazère, Jef Cubber, Gust Braeckman, ….. wurmen zich een plaatsje op de bus. Tot slot ook enkele notabelen waaronder de burgemeester, pastoor Sanders, Dokter Verniers, Oscar Bauwens, Vermeulekes, ….. De voorste plaatsen worden echter ingenomen door niemand minder dan Jef Van Rang, Eddyken en de hoofdsponsor van de Merckxploeg : de Plakker ofte Dirk Van Der Haeghen. Als de bus luid toeterend aanzet, blijft een verweesde Gomar achter. Hij mag niet mee van Lucie, want wie gaat er anders de koeien melken en de varkens eten geven. Ondanks herhaald aandringen van Gomar en de hevige druk van de clandizie van het café, bleef Lucie onverzettelijk. Gomar moest thuisblijven!
Er wordt echter ook gekoerst vandaag in de Ronde. Niet minder dan 329,5 km staan er op het programma, een rit tussen Clermont-Ferrand en Montargis. Om 5h30 staan de renners op om rond zeven uur te vertrekken. De meesten wrijven dan nog de trot uit hun ogen als Rini Wagtmans al van bij de start in de aanval gaat. Er zijn er zelfs op de eerste rij die dat maneuver niet eens gezien hebben, zo zitten ze nog te slapen op de fiets. Wie de demarrage wel nauwlettend in het oog houdt, is Eddy Merckx. Deze kan er niet mee lachen en als wat later blijkt dat Wagtmans al een minuut voorrijdt op het peloton geeft de kannibaal de opdracht aan de Palingrijders om jacht te maken op Rini Wagtmans. Het peloton wordt dan plots met een snok wakker uit een nog diepe slaap. Maar Wagtmans is een Nederlander die af en toe een stevige grap uithaalt. Vanaf het ogenblik dat hij weet dat de mannen van Merckx de achtervolging hebben ingezet, verstopt hij zich achter een bestelwagen en laat het razende peloton voorbij vliegen. Dan springt hij parmartig terug op de fiets, haalt het peloton bij en gaat naast een verbauwereerde Merckx fietsen. Dan vraagt hij aan de kannibaal waarom zijn Palingrijders zo een vaart maken. Merckx ontploft bijna van woede en laat de palingrijders vaart minderen. Het zou nog een half jaar duren alvorens Merckx en Wagtmans terug” on speaking terms” zijn
![]()
De renners zijn evenwel moe en het peloton ontwaakt pas op een 60 km van de aankomst. Dit ondanks de smeekbeden van Jacques Goddet en Felix Lévitan om er toch maar de beuk in te gooien vandaag! Een tiental renners zetten een ontsnapping op, waaronder Ottenbros en Herman Vanspringel. Geen enkele Palingrijder is mee.
De tien blijven dan ook voorop en de meet ligt op de assenpiste van Montargis. Vanspringel weet dat je daar gans vooraan moet zitten bij het binnenrijden van de piste. Want er is daar enige stuurmanskunst én durf nodig om daar te kunnen winnen. En ja, Vanspringel draait als eerste de piste op en plaatst vrijwel onmiddellijk een versnelling. Zo slaat hij al snel een gat van 20 meter en blijft hij alsnog een aanstormende Nederlander Ottenbros voor. Meteen de tweede ritzege voor de tweede van de Tour van ‘68.
Op het ogenblik dat Vanspringel als eerste de meet overschrijdt, rijdt de autocar van “Georges Muys-reizen” de hoofdstad van Frankrijk binnen. De 25 bakken Concordia-pils zijn allen” gekleind” en nog hebben de meesten niet genoeg. Want eenmaal het hotel binnen, wordt eerst de bar bezocht. Een kelner weet eerst niet waar hij het heeft. Pas nadat iedereen bediend is, komt de kalmte terug. Enkel pastoor Sanders is direct naar zijn kamer gegaan. Er is toch één nuchtere Eskenaar in Parijs …………..
25. Zondag 20 juli 1969, rit 24 A : Montargis – Créteil (111,5 km) + rit 25 B : aflsuitende individuele tijdrit Créteil – Parijs (36,8 km)
De hoofdstad wordt overspoeld met Belgen. Talrijke autocars overrompelen de Franse Lichtstad en in het Parijse station arriveert de ene Belgische trein na de andere. Een heus leger Belgische Eddy Merckx-fans lopen Parijs onder de voeten. Vandaag staat immers nog een individuele tijdrit op het programma nadat er zonet al een aankomst geweest is van een rit in lijn.
Het betrof een korte rit, dit om de laatste overbrugging te maken naar de hoofdstad. De renners vertrokken vanuit Montargis richting Créteil over een afstand van 111,5 km. Een loutere formaliteit dus …. Deze rit zou wel op een massaspurt eindigen …. Maar dat was buiten twee Palingrijders gerekend. Gruute Plateau en Gino Roeckhout waren op 40 km van het einde ontsnapt uit het peloton. Slecht vier renners konden aansluiten waaronder de Nederlanders Dolman en Karstens. De spurtersploegen van Leman, Zandegu en Basso gaven er evenwel de brui aan om een georganiseerde achtervolging op het getouw te zetten. En zo spurtten zes moedigen alsnog voor de overwinning. Het was Gino Roeckhout die Gruute Plateau de raad gaf om een demarrage te plaatsen onder de rode vod! Gino zou het gat laten. En zo geschiedde, Gruute Plateau zette een splijtende demarrage in en Gino Roeckhout hield de deur dicht. En weg was Gruute Plateau. Met de gemiste kans van een paar dagen geleden in het achterhoofd, beukte Gruute Plateau er op los. Hij kon zijn kleine voorsprong evenwel behouden tot aan de meet. Op 8″ werd Roeckhout tweede, net voor de Nederlander Karstens.
De vreugde aan de meet was enorm. Niet alleen bij de twee Palingrijders, maar evenzeer bij de supporters die na een nacht doorzakken (gevolgd door een korte slaap en alweer een hevige voormiddag drinken) meer dan uitbundig de twee helden overrompelden. Gruute Plateau en Gino Roeckhout wisten niet waar ze het hadden. Langs alle kanten werden ze omhelsd door uitbundig vierende supporters. Van enige organisatie was al lang geen sprake meer : de politie was met te weinig en de plaatselijke stewards waren al helemaal het noorden kwijt.
Een goed uur later zijn de gemoederen al lang bedaard. Gruute Plateau schitterde uiteindelijk op het podium met Peggy en Saskia aan zijn zijde. De supporters van Café De Paling juichten als stonden er wel 100 man. Straks zou de bekroning volgen in de afsluitende tijdrit ……..
Die tijdrit is in feite van geen enkel nut meer, dit in tegenstelling tot de Tour van ‘68 toen Jan Janssen zijn rivaal Herman Vanspringel in de tijdrit te Parijs in extremis versloeg. Maar nu staat Merckx meer dan 16 minuten voor op Pingeon …. Desondanks maakt Merckx er een erezaak van en als hij als allerlaatste de wielerbaan van Vincennes opdraait, barst de kolkende arena uit haar voegen. Waar daarjuist telkenmale een enorm applaus losbarstte als een Palingrijder de wielerbaan opreed, is er nu een oorverdovend applaus en geroep. Alle Belgische supporters gaan volledig door het lint als de gele trui de laatste ronde rijdt op de wielerbaan. Merckx is er even de kluts van kwijt, maar eindigt toch nog als eerste met ruim 50″ voorsprong op de tweede: Poulidor. Merckx wint de tour met een voorsprong van ruim 17′54″ op Roger Pingeon. Hij wint ook de groene trui en de bolletjestrui. Ook het ploegenklassement is voor de kannibaal en zijn Palingrijders.
Ditmaal was de politie massal aanwezig om de uitbundige supporters op de banken van de wielerpiste te houden. Over de supporters van Cafe De Paling werd de dag nadien uitvoerig geschreven. Hun exploten in de lichtstad waren immers de lokale én wereldpers niet ontgaan. Op alle voorpagina’s verschenen naast een triomferende Eddy Merckx ook een aantal foto’s van een juichende Jef van Rang, een fiere Plakker, een dronken Géken Norre, een wenende Réken Dekker, …… Niet alleen Eddy Merckx werd alzo een begrip in de sportwereld ….. ook de supporters van Eske Merdjië werden een internationale bekendheid ……. alleen Gomar uit de Paling niet want die mocht niet mee van zijn Lucie ……
26. Na-Tourcriterium te Sint-Lievens-Esse
Er heerst een opgewonden sfeer te Sint-Lievens-Esse. Iedereen is er met man en macht aan het werken om het criterium van vanavond in goede banen te leiden. Marjan van Stong Gedong ziet zo rood als een tomaat. Ze heeft bijna de ganse nacht doorgewerkt met haar vrouwenteam. Maar alles is nu achter de rug en het resultaat mag gezien worden : een heus buffet staat klaar om straks de gasten te ontvangen in de VIP tent op de Parking bij Gomar. Alles is feestelijk versierd en enorme bloementuilen liggen te wachten op Eddy Merckx en zijn Palingrijders.
Ook het gemeentepersoneel heeft hulp gekregen van de inwoners van Eske. Daarvoor heeft Jef Van Rang natuurlijk gezorgd. Alhoewel de bus met supporters pas vroeg in de morgen is aangekomen uit Parijs en er alleen maar dronken supporters zijn afgestapt (zelfs de Pastoor was canard!), zijn de meesten van de partij. Eddyken heeft evenwel de taken van Jef overgenomen. Een kwestie dat het zou vooruitgaan! Feit is dat burgemeester Van Kerckhove fier als een gieter is als hij ziet dat de werkzaamheden tijdig zullen beëindigd worden.
Ook Gomar heeft gezorgd dat hij vanavond niet te veel werk zal hebben met de dieren van zijn boerderij. Hij heeft zijn varkens dubbele portie eten gegeven, evenwel aangevuld met het nodige bier. Ze liggen dan ook languitgestrekt hun roes uit te slapen tot morgenvroeg. Voor zijn koeien heeft hij ook gezorgd. Een bevriend landbouwer uit een naburige gemeente zal die taak voor één keer op zich nemen. Gomar wil en moet er dus absoluut bij zijn!
Terwijl Jef Van Rang aan de ronde tafel bij Gomar ligt te pitten, heeft Eddyken het geniale idee opgedaan om diverse weiden open te stellen voor de talrijke supporters die inmiddels toestromen. Langs alle kanten staan helpers om de wielerliefhebbers een goede parkingplaats aan te duiden. En op alle cruciale invalswegen staat personeel en politie van de gemeente om alles vlot te laten verlopen. Een ware mensenmassa komt op gang. Eske wordt overrompeld door duizenden wielerliefhebbers.
Intussen zijn de renners ook al aangekomen. Via speciale politiebegeleiding worden ze één voor één naar het voetbalplein van VK-ESSE geleid. Daar kunnen ze zich klaarmaken in de grote kleedkamers. Etienne Versteels is daar paraat om samen met Géken Backer en Jefken Mons alles in goede banen te leiden. De ketels met warm water en de plastieken emmers staan al klaar voor als de renners hun na de wedstrijd willen wassen. Etienne heeft aan alles gedacht. Ook zijn kantine staat in orde. Marjan heeft daar alles klaargezet om vanavond de talrijke supporters op te vangen. Want niet iedereen kan in de VIP-tent en het aanpalend café binnen.
Een oorverdovend applaus weerklinkt plots als de rennersbus van De Palingrijders aankomt. Buschauffeur Georges Muys heeft het niet makkelijk om het gevaarte zonder ongelukken op het voetbalplein van Eske te parkeren. Ook Sander en Stijn moeten hun spierballen laten zien om de kopman Merckx zonder kleerscheuren tot in de kleedkamers te begeleiden. Ze komen handen te kort om de andere Palingrijders op een deftige manier in de kleedkamers te krijgen. Een aantal wordt zelfs op de schouders genomen door de supporters. Maar gelukkig komt alles goed als Etienne Versteels zijn keel openzet en de orde terug brengt.
Aan de aankomst staan niet minder dan veertig renners. Een mensenmassa omstuwt het peloton en ruimt pas baan als Jef Van Rang omroept dat het startschot zal gegeven worden. Burgemeester Van Kerckhove staat zo fier als een gieter met de arm in de lucht te glunderen. Drie, twee, één en knal daar gaat het peloton. Er moeten 150 km gereden worden op een heuvelachtig parcours. Niet minder dan 15 keer passeren ze de meet.
Tijdens de wedstrijd heerst er een euforie van jewelste. Mie Van Broos staat in haar vertrouwde triepenkraam duchtig zwarte en witte worsten te bakken. Eddyken en haren Marc kunnen met moeite volgen. Maar daar trekt Mie zich niets van aan en de ene bloedworst na de andere vliegt de deur uit. Ook in de Vip-tent wordt er duchtig feest gevierd, net als in De Paling en in de voetbalkantine. Het is immers warm weer en de zon eist een hoofdrol op. Niet te verwonderen dus dat het bier door de kelen vliegt.
Het buffet van Marjan en haar team geniet veel bijval. De VIPS verorberen alles alsof ze nog nooit zo goed gegeten hadden. Ook de aperitief en de kleine tussendoortjes worden bijzonder gesmaakt. De bende van Marjan glundert dan ook bij zoveel succes!
De koers kent in feite nog een spannend slot. De drie protagonisten van de Tour spurten immers voor de zege. Eddy Merckx, Roger Pingeon en Raymond Poulidor rijden immers met een geruststellende voorsprong voor het peloton uit, waar De Palingrijders de aanvallen afblokken. Er valt een doodse stilte aan de aankomst als de wedstrijdwagen voor de laatste maal over de meet rijdt. Iedereen houdt de adem in ! Tot ze plots een renner in de Gele Trui de Schonenberg zien komen opgevlamd. Eddy Merckx is alleen op weg naar de zege en heeft zijn twee metgezellen achtergelaten. Een explosie van emoties barst uit en de Schonenberg trilt als nooit tevoren. Een breedlachende Merckx triomfeert in Eske en rijdt de tegenstand op een hoopje. Pingeon en Poulidor volgen op een halve minuut.
Stijn en Sander moeten alle moeite van de wereld doen om Merckx te omringen en hem de nodige ademruimte te geven. Zoveel trek-en duwwerk is er !! Wat later komen ook De Palingrijders over de meet. Ook zij worden door de supporters als ware helden ontvangen. Eske is gewoonweg te klein voor zo een massa volk. Er wordt historie geschreven in het dorp van De Palingrijders.
De Céremonie Protocolaire vindt plaats op de weide recht tegenover het Cafe. Een mensenmassa bejubelt daar de helden. Nadat Merckx, Pingeon en Poulidor hun prachtige bloementuilen in ontvangst hebben genomen, worden ook de Palingrijders in de bloemetjes gezet. Één voor één worden ze op het podium geroepen : ritoverwinnaars Gruute Plateau en De Pat Van Ezel, de eerste luitenant van Merckx den Tommy, de sterke Peter Vervoort en Steve Prilmans, de trouwe helpers van het eerste uur :Mario Gino, Reindert, Dirk en Tornado Tom ….. allen worden ze overladen met een grote bos bloemen. De bloemenmeisjes Saskia en Peggy zijn volledig in het geel uitgedost en ze toveren hun mooiste glimlach naar boven.
Ook de begeleiders worden gevierd : sportdirecteurs Stong Gedong en Andre Versteels, verzorger Peter Hermé, mecaniciens Ivan Moreni en Eddy Goemans , persoonlijke begeleiders Stijn en Sander, manager B-Art en last but not least de ploegsponsor Dirk Van Der Haeghen. De voorzitter van het kerstcrosscomité, Jef Van Rang, Gomar uit De Paling, Burgemeester Van Kerckhove, Eddyken en godbetert Eliane Lippeveldts staan er als getuigen met de borst vooruit bij.
Ja beste vrienden, het was me daar weer wat in Eske. Er is daar tot de dinsdagmorgen gevierd. Enkel de facteur was daar de enige nuchtere persoon toen hij om zes uur in de morgen de deur van het café openstak om de krant binnen te werpen. Hoe de nog overblijvende heerschappen zijn thuisgeraakt weet niemand meer.
Het ganse gebeuren kreeg de dinsdagavond dan nog een kleine afsluiter met een speciaal voor de gelegenheid ontworpen ……… Tourkrantje. Vrolijk op de schuifel blazend reden Kwinten en Tom doorheen Eske en Wijnhuize met de resultaten van ……. het eerste (en enige) Tourcriterium van Eske Merdjië ………
EINDE
Kamiel Vélo
Nawoord
Beste Palingrijders, beste Blogvrienden,
Met het slotverhaal van het zogezegde na-tourcriterium te Sint-Lievens-Esse is er (eindelijk) een einde gekomen aan het verhaal van de Palingrijders aan de zijde van Merckx in de Tour van ‘69.
Ik hoop dat ik u niet verveeld heb. Maar ons 20-jarig bestaan kon niet zomaar voorbij gaan op de blog. Met Eddy Merckx vond ik een dankbaar onderwerp om met onze club te verweven.
Vanaf september volgen nog een aantal bijkomende artikelen betreffende de geschiedenis van de club. Ik hoop er tegen de kampioenenviering mee gedaan te hebben.
In het verhaal van de Ronde van 1969 wil ik verwijzen naar het boek van Patrick Cornillie : “De zomer van ‘69; Hoe Merckx won van Armstrong.” Uit dat boek haalde ik de info over de dagelijkse ritten en de cijfers omtrent het klassement. U kan dit boek zeker nog verkrijgen in de betere boekhandel. Het is een prachtig relaas hoe Eddy de Ronde won en wat er allemaal rondom hem gebeurde. Zeker het lezen waard.
Iedere dag verwerkte ik de gebeurtenissen dan in een dagelijks ritverslag op de blog. De Palingrijders liet ik zo veel mogelijk aan bod komen. Trouwens de overwinningen en de exploten van onze Palingrijders zijn effectief zo gebeurd, dan wel door de ploegmakers van Eddy in ‘69.
Enkel de gebeurtenissen rond de Vanancaploeg is echt verzonnen. Maar dat is een persoonlijk gebaar naar die mensen toe.
Ik wil tenslotte bedanken : mijn vrouwke Tanja die mij zo vrij liet om iedere dag een paar uur aan ieder verhaal te wijden. Een echte schat is ze!
Zo vrienden, ik hoop dat het u bevallen is en binnen twintig jaar komt er een vervolg ……. ![]()
Vele wielergroeten,
Danny